ÁëåîÜíäñåéá, Åôñïõñßá, Âüóðïñïò, Ìáóóáëßá, Âáêôñßá. Ôïðùíýìéá óôåíÜ óõíõöáóìÝíá ìå ôçí Éóôïñßá ôïõ Åëëçíéóìïý. Ðåñéï÷Ýò üðïõ Üêìáóå ï áñ÷áßïò åëëçíéêüò ðïëéôéóìüò êáé ðïõ ôï ÜêïõóìÜ ôïõò ðñïêáëåß áêüìá êáé óÞìåñá Ýíá Ýíôïíï óõíáßóèçìá ïéêåéüôçôáò êáé åããýôçôáò.

éáðñåðåßò ìåëåôçôÝò áðü óçìáíôéêÜ åñåõíçôéêÜ êÝíôñá êáé ðáíåðéóôÞìéá ôçò ÅëëÜäáò, ôçò Êýðñïõ, ôçò Ãáëëßáò, ôçò Âñåôáíßáò êáé ôùí ÇíùìÝíùí Ðïëéôåéþí, óõíáíôÞèçêáí óôïí Ïëõìðéáêü Ðýñãï ôçò ÍÝáò Õüñêçò, ðñïóêåêëçìÝíïé ôïõ Èõãáôñéêïý Êïéíùöåëïýò Éäñýìáôïò ÙíÜóç, ãéá íá ðáñïõóéÜóïõí ôá ôåëåõôáßá åðéóôçìïíéêÜ äåäïìÝíá ó÷åôéêÜ ìå ôçí åëëçíéêÞ ðáñïõóßá óå üëï ôïí ãíùóôü êáôÜ ôçí áñ÷áéüôçôá êüóìï êáé ôéò åðéññïÝò ôçò.

Ôï äéåèíÝò áñ÷áéïëïãéêü óõìðüóéï ìå èÝìá "Ïé ¸ëëçíåò ðÝñá áðü ôï Áéãáßï: áðü ôç Ìáóóáëßá ùò ôçí ¶ðù ÁíáôïëÞ" ðñáãìáôïðïéÞèçêå óôéò 12 Ïêôùâñßïõ 2002 ìðñïóôÜ óå Ýíá ðïëõðëçèÝò áêñïáôÞñéï ðáíåðéóôçìéáêþí, óðïõäáóôþí, åêðñïóþðùí ôçí åëëçíéêÞò ðáñïéêßáò ôçò ÍÝáò Õüñêçò êáé ößëùí ôïõ Èõãáôñéêïý Éäñýìáôïò ÙíÜóç.

Ç åíáñêôÞñéá ïìéëßá ôïõ ÄéåõèõíôÞ ôïõ Ìïõóåßïõ ÊõêëáäéêÞò ÔÝ÷íçò ôïõ Éäñýìáôïò ÃïõëáíäñÞ êáèçãçôÞ ÍéêïëÜïõ Óôáìðïëßäç åß÷å èÝìá "Ïé ¸ëëçíåò óôï Áéãáßï ðñéí áðü ôï áðïéêéóôéêü ñåýìá", áëëÜ ëüãù áðïõóßáò ôïõ äéáâÜóôçêå áðü ôïí åêôåëåóôéêü äéåõèõíôÞ ôïõ Èõãáôñéêïý Éäñýìáôïò ÐñÝóâç ê. ËïõêÜ Ôóßëá. Óôï êåßìåíü ôïõ áíáöÝñèçêå óôç äéáìüñöùóç ôïõ èåóìïý ôçò âáóéëåßáò êáé ôïõ ÷áñáêôÞñá ôçò ðñþôçò êïéíùíéêÞò ïìÜäáò óôïõò ðñïúóôïñéêïýò ÷ñüíïõò êáé óôï ðþò ç åðéññïÞ ôçò Üñ÷éóå íá åðåêôåßíåôáé óå Üëëá ìÝñç.

Ï ÄéåõèõíôÞò ôïõ Éäñýìáôïò "ÁíáóôÜóéïò Ã. ËåâÝíôçò" êáèçãçôÞò ÂÜóïò Êáñáãåþñãçò ìßëçóå ãéá ôïõò "¸ëëçíåò óôçí Êýðñï", åðéâåâáéþíïíôáò ôç óõíÝ÷åéá ôçò åëëçíéêüôçôáò ôïõ êõðñéáêïý ðïëéôéóìïý êáé ôïíßæïíôáò ðáñÜëëçëá ôéò ðïëëÝò éäéáéôåñüôçôÝò ôïõ.

"Åðáíáíáêáëýðôïíôáò ôçí ÁëåîÜíäñåéá" Þôáí ï ôßôëïò ôçò ïìéëßáò ôïõ êáèçãçôÞ Jean-Yves Empereur ôïõ Åèíéêïý ÊÝíôñïõ ÅðéóôçìïíéêÞò ¸ñåõíáò ôçò ÁëåîÜíäñåéáò ôçò Áéãýðôïõ. Õðåíèõìßæïõìå üôé ï êáèçãçôÞò Jean-Yves Empereur åß÷å ðñïóêëçèåß áðü ôïí Óýíäåóìï Õðïôñüöùí ôï 1997 êáé åß÷å ðáñïõóéÜóåé ôá åîáéñåôéêÜ åíäéáöÝñïíôá ðïñßóìáôá ôùí õðïèáëÜóóéùí åñåõíþí ôïõ óôçí ðåñéï÷Þ ôïõ áñ÷áßïõ ÖÜñïõ.

¼ðùò áíÝöåñå ï êáèçãçôÞò J.Õ. Empereur, ïé áíáóêáöÝò Ýöåñáí óôï öùò ß÷íç áðü ôïõò ðñþôïõò åðïßêïõò, ôïõò ¸ëëçíåò ðïõ óõíüäåõóáí ôïí ÌÝãá ÁëÝîáíäñï óôçí ÁëåîÜíäñåéá ôïí ÉáíïõÜñéï ôïõ 331 ð.×. ÁõôÜ ðåñéëáìâÜíïõí ìéá ïéêßá ìå øçöéäùôü äÜðåäï ðïõ êïóìåßôáé áðü ôï êåöÜëé ôçò ÌÝäïõóáò, êáèþò êáé ìéá áßèïõóá óõìðïóßùí ìå âïôóáëùôü ìùóáúêü ôïõ 3ïõ áéþíá ð.×.

¼ðùò åßðå ï ê. Empereur, ïé áíáóêáöÝò óå ôÜöïõò Ý÷ïõí áðïêáëýøåé õðïëåßììáôá êáýóçò, ðñáêôéêÞ óõíçèéóìÝíç óôïõò ¸ëëçíåò, áëëÜ ü÷é óôïõò Áéãõðôßïõò. ÅîÜëëïõ ïé ôïé÷ïãñáößåò ôçò ñùìáúêÞò ðåñéüäïõ ìáñôõñïýí ðþò ïé èåïß ôïõ åëëçíéêïý ÐáíèÝïõ åíóùìáôþèçêáí óôéò öáñáùíéêÝò èåüôçôåò. Ï ê. Empereur ïëïêëÞñùóå ôçí ïìéëßá ôïõ ìå ôçí ðáñïõóßáóç ðïñéóìÜôùí ôùí ðñüóöáôùí áíáóêáöþí êáé ôùí ðñïóðáèåéþí ãéá ôïí åíôïðéóìü ôïõ ôÜöïõ ôïõ ÌåãÜëïõ ÁëåîÜíäñïõ.

Óôçí ðáñïõóßá ôùí ÅëëÞíùí óôçí Åôñïõñßá áíáöÝñèçêå ç êáèçãÞôñéá Larissa Bonfante ôïõ Ðáíåðéóôçìßïõ ôçò ÍÝáò Õüñêçò. Óýìöùíá ìå ôá áñ÷áéïëïãéêÜ åõñÞìáôá ïé ðñþôïé ¸ëëçíåò Üðïéêïé Ýöèáóáí ôïí 8ï áéþíá ð.×. áðü ôçí Åýâïéá êáé ßäñõóáí ôéò Ðéèçêïýóåò óôçí ºó÷éá, ó÷çìáôßæïíôáò ìéá ðïëõåèíÞ êïéíüôçôá, öÝñíïíôáò ìáæß ôïõò ôç ãñáöÞ, ôç ìíçìåéþäç áñ÷éôåêôïíéêÞ, ôç ãëõðôéêÞ, ôïõò èåïýò êáé Þñùåò ôçò åëëçíéêÞò Ìõèïëïãßáò, ôçí éäÝá ôçò ðüëçò-êñÜôïõò. Ïé Åôñïýóêïé ìå ôç óåéñÜ ôïõò ðÝñáóáí ôéò åëëçíéêÝò êáëëéôå÷íéêÝò êáé êïéíùíéêÝò êáéíïôïìßåò óôçí Åõñþðç. Áêïëïýèçóáí ïé

êáëëéôÝ÷íåò Üðïéêïé áðü ôçí Éùíßá êáé ï 4ïò áéþíáò ð.×. âñßóêåé ôéò ðüëåéò ôçò Magna Graecia êáé ôçò Åôñïõñßáò óå óôåíÞ ó÷Ýóç, ðïõ óõíå÷ßæåôáé ùò ôïõò Åëëçíéóôéêïýò ÷ñüíïõò.

Ðñï÷ùñþíôáò äõôéêüôåñá, óôïõò "¸ëëçíåò ôçò Ìáóóáëßáò êáé ôçò äõôéêÞò Ìåóïãåßïõ" áíáöÝñèçêå ï êáèçãçôÞò Antoine Hermary ôïõ Ðáí. ôçò Ðñïâçãêßáò. ÍÝá óôïé÷åßá Ý÷ïõí Ýñèåé óôï öùò êáé ðëÞèïò åñùôçìÜôùí Ý÷ïõí ðñïêýøåé áðü ôçí ðñüïäï ôùí áñ÷áéïëïãéêþí åñåõíþí óôçí ðåñéï÷Þ ôçò Ìáóóáëßáò ôá ôåëåõôáßá 10 ÷ñüíéá, ôüíéóå ï ïìéëçôÞò. Ïé áíáóêáöÝò åðéâåâáéþíïõí üôé ç ðüëç éäñýèçêå ãýñù óôï 600 ð.×. Ï éäñõôéêüò ñüëïò ôùí Öïéíßêùí äåí áìöéóâçôåßôáé, áëëÜ öáßíåôáé ðéèáíÞ ç óõììåôï÷Þ êáé ôùí Éþíùí, üðùò ðñïêýðôåé áðü ôá óôïé÷åßá ãéá ôç ëáôñåßá ôçò ÁñôÝìéäáò ôçò ÅöÝóóïõ. Ï ê. Hermary áíáöÝñèçêå åðßóçò óôïí ñüëï ôùí åëëçíéêþí áðïéêéþí ôçò Íüôéáò Éôáëßáò êáé Óéêåëßáò óôï èáëÜóóéï åìðüñéï ìåôáîý Éôáëßáò, Íüôéáò Ãáëëßáò êáé Éóðáíßáò.

Ï êáèçãçôÞò Pierre Leriche, äéåõèõíôÞò åñåõíþí óôï CNRS-E.N.S. óôï Ðáñßóé, ìßëçóå ãéá ôïõò ¸ëëçíåò óôç Óõñßá êáé ôç Âáêôñßá êáé ôéò ó÷Ýóåéò ðïõ áíÝðôõîáí ìå ôïõò ëáïýò ôùí ðåñéï÷þí áõôþí.
"Ïé ¸ëëçíåò ðÝñá áðü ôï Âüóðïñï" Þôáí ôï èÝìá ôçò ïìéëßáò ôïõ êáèçãçôÞ Gocha Tsetskhladze ôïõ Ðáíåðéóôçìßïõ ôïõ Ëïíäßíïõ, ðïõ áíáöÝñèçêå óôçí åãêáôÜóôáóç ôùí Éþíùí áðïßêùí óôéò áêôÝò ôçò Ìáýñçò ÈÜëáóóáò, ôéò äõóêïëßåò ðïõ óõíÜíôçóáí, ôéò ó÷Ýóåéò ôïõò ìå ôïõò íôüðéïõò ðëçèõóìïýò, ôéò óõãêñïýóåéò ôïõò, áëëÜ êáé ôç äéåßóäõóç ôïõ åëëçíéêïý ðïëéôéóìïý óôçí ðåñéï÷Þ ôïõ Ðüíôïõ.

Óôç äéÜäïóç ôïõ åëëçíéêïý ðíåýìáôïò Ýùò ôçí Éíäßá óôá ÷ñüíéá ôïõ ÌåãÜëïõ ÁëåîÜíäñïõ êáé ôùí äéáäü÷ùí ôïõ áíáöÝñèçêå ç Äñ Elizabeth Rosen Stone ôïõ Ìçôñïðïëéôéêïý Ìïõóåßïõ ÔÝ÷íçò ôçò ÍÝáò Õüñêçò, åíþ ç êáèçãÞôñéá ôïõ Ðáíåðéóôçìßïõ Áèçíþí ê. Ðïëýìíéá ÁèáíáóéÜäç ìßëçóå ãéá ôçí åíóùìÜôùóç ôùí åèíéêþí ìõèïëïãéþí êáé ëáôñåõôéêþí åèßìùí ôùí ëáþí ôçò åëëçíïñùìáúêÞò áõôïêñáôïñßáò óôç ìïíïèåúóôéêÞ èåïëïãßá ôùí íåïðëáôùíéêþí öéëïóüöùí.