ΜΟΥΣΙΚΗ/MULTIMEDIA

Borderline Festival
Μουσικά και εικαστικά δρώµενα

31 Μαρτίου & 1-2 Απριλίου 2011 / 20:30 Μικρή Σκηνή

Το τριήµερο φεστιβάλ επιδιώκει να θίξει καλλιτεχνικές καταστάσεις που πραγµατεύονται ποικίλα όρια και προκατασκευασµένες ιδέες σε µόνιµη αναζήτηση, σύγκρουση και µετατροπή µέσα από πειραµατισµούς, µε µουσικά και οπτικοακουστικά µέσα που υποσκάπτουν την έννοια του διαχωρισµού.

Συµµετέχουν, στις 31 Μαρτίου, ο  Pierre Bastien, ο οποίος θα εµφανιστεί ζωντανά µε την µηχανική ορχήστρα του από Meccano, σε συνεργασία µε τον Phonophani, ο οποίος δηµιουργεί λιτή, ηλεκτρονική άµπιεντ µε έµφαση στα samples και τους διακριτικούς παλµούς. Επίσης, ο Phill Niblock και ο Thomas Ankersmit, δύο µουσικοί από διαφορετικές γενιές, που καταπιάνονται µε την εις βάθος προσέγγιση του ήχου noise και της λεπτοµερούς σύνθεσης που απαιτεί χρόνο και εµβρίθεια.

Την 1η Απριλίου εφανίζονται ο Family Battle Snake, που η αισθητική του µοιράζεται πολλά µε τις σύγχρονες DIY τάσεις της διεθνούς πειραµατικής noise σκηνής, ο Πολωνός Jacaszek, ο οποίος επεξεργάζεται ηλεκτρονικά ήχους εκκλησιαστικής µουσικής, και η Hildur Guðnadόttir µε κλασικίζοντα µοτίβα στο βιολοντσέλο σε σύµπραξη µε τον B. J. Nilsen, ο οποίος ασχολείται µε την σκοτεινή πλευρά της ηχητικής τέχνης.

Στις 2 Απριλίου εµφανίζεται το ντουέτο The Skein, µε bluesy διάθεση, που κινείται υπογείως αλλά ανατρέπεται συνεχώς, και ο Alva Noto, ο οποίος βρίσκεται σε µια µόνιµη αµφιθυµία ανάµεσα στον υπόγειο λυρισµό του και στην ψυχρότητα της αυστηρής αισθητικής του.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Stephan Micus
Με τα φτερά της µουσικής

3 Απριλίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Το 1969 ένας δεκαεξάχρονος Γερµανός ταξιδευτής πήγαινε στο Μαρόκο πολύ πριν από την τουριστική του «αξιοποίηση». Λίγο καιρό αργότερα, ο ίδιος έφηβος πρωτάκουγε από βινύλιο τον άγνωστο, τότε, στους Ευρωπαίους Ραβί Σανκάρ. Αυτές οι δύο εµπειρίες και η ανακάλυψη-αποκάλυψη της ιαπωνικής παράδοσης στάθηκαν καθοριστικά βιώµατα στην µετέπειτα διαδροµή τού συνθέτη και πολυοργανίστα Στέφαν Μίκους. Ακολουθεί µια παραγωγή πρωτοφανής στο είδος της, µε δίσκους, εµφανίσεις, διαρκή µελέτη και εσωτερική αναζήτηση όχι µόνο στο «πώς» αλλά και στο «γιατί» της µουσικής. Ηχογραφεί ολοµόναχος µε πολυκάναλη πρακτική. Παράξενα έγχορδα, πνευστά και κρουστά ιδιόφωνα, µε ονοµασίες που δεν υπάρχουν στα λεξικά, ταιριάζουν τις νότες τους υφαίνοντας µαγικές συνηχήσεις. Αν η world music είχε πρόσωπο θα µπορούσε να είναι αυτό του Μίκους. Μελωδίες και απόηχοι του Κόσµου, φωνές και όργανα από κάθε γωνιά του πλανήτη ενώνονται και µεταµορφώνονται σε νέες οντότητες µέσα στο έργο του.

Ελάχιστοι άνθρωποι έχουν ταξιδέψει στις πέντε ηπείρους όσο ο Μίκους. «∆εν µπορείς να νιώσεις την µουσική ενός τόπου αν δεν τον ζήσεις, δεν τον περπατήσεις, δεν τραφείς µε τα φαγητά του», δηλώνει ο ίδιος. Σπουδάζοντας δεκάδες τεχνικές και όργανα από τους ντόπιους ανά την Γη οργανοπαίκτες, έχοντας κατακτήσει τον χώρο, δικαιούται να επιχειρεί το αδύνατο: ένα ταξίδι στον χρόνο µε ιδιότυπο στοχασµό και ηχοποιΐα αναφερόµενη στην ελληνόφωνη, χριστιανική, βαλκανική και ανατολική αυτοκρατορία, στο υπερχιλιετές µεσαιωνικό έπος των µυρίων δοξασιών και γρίφων.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Η Καµεράτα µε όργανα εποχής
Mozart, µε τον Γιώργο Πέτρου

5 Απριλίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Στις 23 Μαρτίου 1783, ο Μότσαρτ έδωσε στο Μπουργκτεάτερ της Βιέννης µια σηµαντική συναυλία, την οποία οργάνωσε ο ίδιος ως παραγωγός και εισέπραξε τα έσοδα από τα εισιτήρια. Την συναυλία αυτήν, που σηµείωσε εξαιρετική επιτυχία µέσα σε µια κατάµεστη από κόσµο αίθουσα, παρακολούθησε ο ίδιος ο αυτοκράτορας Ιωσήφ Β΄. Το πρόγραµµα εκείνης της βραδιάς, το οποίο γνωρίζουµε από προσωπική επιστολή του Βόλφγκανγκ προς τον πατέρα του Λεοπόλδο, ήταν πολύ παράξενο για τα σηµερινά δεδοµένα. Περιλάµβανε πολλά ετερόκλιτα έργα, κοντσέρτα, άριες, έργα για σόλο πιάνο και την γνωστή συµφωνία Haffner, σε δύο σκέλη: τα δύο πρώτα µέρη στην αρχή του προγράµµατος και τα δύο τελευταία στο τέλος.

Η Καµεράτα µάς φέρνει το άρωµα της θρυλικής εκείνης συναυλίας µε µια υπέροχη βραδιά γεµάτη από την µαγεία της µουσικής του Βόλφγκανγκ Αµαντέους Μότσαρτ – µια κατ’ αναλογία δοµή εκείνου του ρεπερτορίου, αλλά όχι το ίδιο πρόγραµµα.

Η αριστουργηµατική Συµφωνία αρ. 29 αγκαλιάζει το αγαπηµένο 4ο Κοντσέρτο για βιολί, µε σολίστ τον εξάρχοντα της ορχήστρας Sergiu Nastasa, την περίφηµη Νυχτερινή Σονάτα για δύο ορχήστρες και τύµπανα, την δραµατική άρια «Ah! Lo previdi», µε την φωνή της σπουδαίας Ελληνίδας σοπράνο Έλενας Κελεσίδη, καθώς και το γοητευτικό Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 11.

Ο Γιώργος Πέτρου αναλαµβάνει σε αυτή την συναυλία διπλό ρόλο, µαέστρου και σολίστ, παίζοντας σε ένα φορτεπιάνο τύπου Walter (1790), αντίγραφο αυτού που είχε ο ίδιος ο Μότσαρτ και πάνω στο οποίο έγραψε τα µεγάλα του αριστουργήµατα.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Γιώργος Απέργης
Πορτραίτο Συνθέτη

8-17 Απριλίου 2011 / Κεντρική & Μικρή Σκηνή

Ο γεννηµένος το 1945, και από το 1963 εγκατεστηµένος στο Παρίσι, Γιώργος Απέργης αναγνωρίζεται διεθνώς τα τελευταία τριάντα χρόνια ως ένας από τους σηµαντικότερους σύγχρονους συνθέτες και πρωτοπόρους στο µουσικό θέατρο. Έχοντας συνθέσει πάνω από 100 έργα, συνεχίζει µε ανεξάντλητη δηµιουργική δύναµη να διευρύνει ακατάπαυστα ένα εντελώς προσωπικό έργο, το οποίο δεν υπόκειται σε καµία από τις συνηθισµένες κατηγοριοποιήσεις. Με τον αντικοµφορµισµό του διανοίγει σε κοινό και ερµηνευτές νέους, ανέλπιστους ορίζοντες στυλιστικής ελευθερίας, όπου το οπτικό-παραστατικό και ακουστικό στοιχείο συνδυάζονται περίτεχνα. Το 1976, ίδρυσε το «Ατελιέ του Θεάτρου και της Μουσικής» και, συνεργαζόµενος µε µουσικούς και ηθοποιούς, πειραµατίστηκε µε νέες συνθετικές µεθόδους, όπου φωνητικά, ενόργανα και παραστατικά στοιχεία συµβάλλουν εξίσου στην δραµατουργία του έργου.

Στις 8 και 9 Απριλίου, θα παρουσιαστεί το έργο Machinations, ένα µουσικό θέαµα µε τέσσερις γυναίκες µουσικούς, έναν άνδρα, κοµπιούτερ και βιντεοπροβολείς, σε µουσική και σκηνική διεύθυνση του Γιώργου Απέργη. Στις 13, 16 και 17 Απριλίου, το σύνολο DissonArt Ensemble θα παρουσιάσει το πιο αφηρηµένο κοµµάτι της δηµιουργικής δουλειάς του συνθέτη, τα έργα του για σύνολα δωµατίου. Στις 15 Απριλίου, το σύνολο Klangforum Wien θα παρουσιάσει τρία από τα πιο πρόσφατα έργα του Απέργη (Contretemps, Seesaw και Teeter-totter).

ΜΟΥΣΙΚΗ

Enrico Rava & Stefano Bollani

10 Απριλίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Ο τροµπετίστας και συνθέτης Ενρίκο Ράβα αποτελεί ιδιαίτερη σελίδα της ιταλικής, της ευρωπαϊκής και της παγκόσµιας τζαζ, από το ξεκίνηµά του, το 1964, µε το κουιντέτο του Γκάτο Μπαρµπιέρι, µέχρι σήµερα. Έως τα 27 του χρόνια είχε ήδη συνεργαστεί µε σχήµατα των Στηβ Λέησυ, Ρόσουελ Ραντ, Μπιλ Ντίξον και το σύνολο αναφοράς Jazz Composers’ Orchestra Association. Το 1970, δηµιούργησε το δικό του κουαρτέτο µε τους Αµπερκρόµπι, Ντάνιελσον και Κρίστενσεν, και από τότε συνεχίζει, άλλοτε µε συναντήσεις κορυφής (Έβανς, Χέντερσον, Τέυλορ), άλλοτε διευθύνοντας µπάντες, και από το 1997 συµπράττοντας µε το πιανιστικό του alter ego, τον Στέφανο Μπολλάνι.

«Σπάνια συναντώ αυτοσχεδιαστές µε τόσο έντονη αίσθηση δοµής και φόρµας», έχει δηλώσει για τον Μπολλάνι ο Μάνφρεντ Άιχερ. Ο Άιχερ και ο Ράβα υπήρξαν µέντορές του, τιθασεύοντας την αφάνταστη εκρηκτικότητα και την κατακλυσµιαία πληθωρικότητα ιδεών µιας εξωπραγµατικής τεχνικής, στρέφοντάς τον στις προσεκτικές επιλογές µιας µελωδικής ροής. Η ηχογράφηση Piano Solo ψηφίστηκε «καλύτερος δίσκος της χρονιάς», το 2006, από το ιταλικό περιοδικό Jazz Musica.

Η σχέση του Μπολλάνι µε τον Ράβα βασίζεται στην εµπιστοσύνη και τον αλληλοσεβασµό. Κανείς δεν δοκιµάζει να επιβάλει τις αντιλήψεις του στον άλλον. Ο τροµπετίστας αφηγείται µε φευγαλέους ψιθύρους, ονειρικές εναλλαγές και ελεγχόµενες λεπτολογήσεις. Ο πιανίστας µπορεί να ζητήσει δέκα θέµατα από το κοινό και επί τόπου να τα συνδέσει σε ενιαία σύνθεση. Αντλεί από χίλιες πηγές, την Βραζιλία ή τον Ραβέλ, το ντίξι ή τον Μιγιώ, το τάνγκο ή τον Πουλένκ… Όµως δεν χάνεται στο χάος. Μένει προσηλωµένος στην χαρά της µουσικής, σε µια εξαίσια ηχητική ηδονοθηρία.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Romina Basso & Latinitas Nostra

18 Απριλίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Η σπουδαία Ιταλίδα µεσόφωνος Ροµίνα Μπάσσο εµφανίζεται σε θρησκευτικά έργα του Βιβάλντι. Χάρις στο σπάνιο φωνητικό της εύρος, τον αυτοσχεδιασµό (συχνά ιδιαίτερα δεξιοτεχνικό), την φαντασιώδη απόδοση του ύφους κατά τα πρότυπα του µπαρόκ, το ευρωπαϊκό κοινό την έχει ταυτίσει µε την µουσική αυτής της εποχής – και όχι άδικα. Στην συναυλία συµπράττει το µεταβλητό σύνολο παλαιάς µουσικής Latinitas Nostra υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, που δηµιουργήθηκε µε σκοπό, αφενός, να δώσει λόγο σε νέους µουσικούς που έχουν εξειδικευθεί στην ερµηνεία της µπαρόκ µουσικής και, αφετέρου, να προαγάγει την συνεργασία µε διακεκριµένους ξένους καλλιτέχνες µέσω της αναβίωσης έργων –πολλές φορές ανέκδοτων ακόµη– µε την χρήση οργάνων εποχής και δόκιµη εκτελεστική πρακτική. Το σχήµα, µεταξύ άλλων, επιδιώκει την προβολή των πολιτισµικών σχέσεων µεταξύ Ελλάδας και ∆ύσης, οι οποίες εξηγούν και το όνοµα του συνόλου, «Καθ’ ηµάς Εσπερία», µε χαρακτηριστικό παράδειγµα την παρουσίαση της Ολυµπιάδας του Αντόνιο Καλντάρα σε συνδυασµό µε την απόδοση του κειµένου από τον Ρήγα Φεραίο. Στην συναυλία θα παρουσιαστούν κυρίως φωνητικά έργα του Βιβάλντι µε θέµα το Πάσχα. Ανάµεσα σε αυτά δεσπόζει ο ύµνος Stabat Mater dolorosa για σόλο άλτο και έγχορδα, έργο γραµµένο το 1712 έπειτα από µια µακρόχρονη και σχεδόν αποκλειστική ενασχόληση του συνθέτη µε την ενόργανη µουσική. Σε αντίθεση µε διαφορετικές µελοποιήσεις του ίδιου κειµένου από άλλους συνθέτες, ο Βιβάλντι µελοποίησε τις δέκα από τις είκοσι στροφές, προκειµένου το έργο να παίζεται στον Εσπερινό της Ρωµαιοκαθολικής Εκκλησίας την Παρασκευή πριν από την Κυριακή των Βαΐων.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Ορχήστρα των Χρωµάτων
Σε έργα Part και Faure

20 Απριλίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Υπό την διεύθυνση του Μίλτου Λογιάδη θα παρουσιαστούν το έργο Lamentate για πιάνο και ορχήστρα (2002) του Άρβο Παρτ και το Ρέκβιεµ για ορχήστρα, χορωδία, σοπράνο και βαρύτονο (1888/1890) του Γκαµπριέλ Φωρέ. Και τα δύο έργα εκφράζουν την στάση των δηµιουργών τους µπροστά στην αυτονόητη, αλλά και συνταρακτική διαπίστωση, ότι ο χρόνος της παραµονής µας πάνω στην Γη είναι µετρηµένος. Ο Παρτ, συνθέτης του οποίου η µουσική έχει έναν µυστικιστικό και έντονα πνευµατικό χαρακτήρα, κυριεύτηκε από την αίσθηση ότι είναι ανέτοιµος µπροστά στον χρόνο της ζωής που λιγοστεύει, όταν επισκέφθηκε την γιγαντιαία εγκατάσταση µε τίτλο Μαρσύας του γλύπτη Άνις Καπούρ στην Tate Modern του Λονδίνου το 2002. Η µουσική του αντίδραση στην θέα µιας τεράστιας κόκκινης µεµβράνης που ίπταται στον χώρο –αναφορά στο αίµα του άτυχου Σάτυρου που γδάρθηκε µετά την ήττα του από τον Απόλλωνα– είναι ένας θρήνος όχι για τους νεκρούς, αλλά για τους ζωντανούς, που έχουν να αντιµετωπίσουν τον πόνο και την απογοήτευση. Ο φόβος, όµως, για το τέλος της ζωής τελικά δηµιούργησε ένα έργο όπου ο χρόνος µοιάζει να εκτείνεται στο άπειρο, όπως εξάλλου και ο χώρος της Tate που φιλοξένησε τον Μαρσύα. Από την άλλη, ο Φωρέ µε το Ρέκβιεµ οραµατίζεται ήδη την αντίπερα όχθη του Αχέροντα και µια µεταθανάτια ζωή ως χαρούµενη απελευθέρωση, ως  πορεία προς την ευτυχία, και όχι ως εµπειρία υπέρτατης θλίψης. Η µουσική διαγράφει µια συνεχή ανάταση µέχρι την τελική, φωτεινή ευδαιµονία του «In Paradisum».

ΘΕΑΤΡΟ

Θίασος Κανιγκούντα
Πόλη-κράτος

26-30 Απριλίου, 2-8 & 10-13 Μαΐου 2011 / 21:00 Μικρή Σκηνή

Κάτοικοι της Αθήνας, του τότε και του τώρα, επώνυµοι και µη, αφηγούνται προσωπικές εµπειρίες. Ο λόγος των πολιτικών και αυτός των «άλλων» ανθρώπων λειτουργούν αντιστικτικά σε µια παράσταση που παρακολουθεί την ιστορία της πόλης µέσα στον χρόνο. Αποσπάσµατα από κείµενα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων συνδιαλέγονται επί σκηνής µε δηλώσεις πολιτικών, δηµάρχων της Αθήνας, αλλά και µε τις προσωπικές µαρτυρίες ψυχιάτρων και τροφίµων του ∆ροµοκαΐτειου Θεραπευτηρίου. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται πάντα η Αθήνα, που µέσα σε λίγες δεκαετίες µετατράπηκε, λόγω της έντονης αστυφιλίας, σε πόλη-κράτος. Φωνές χαµένες µέσα στην βουή της πόλης αποκτούν εδώ δηµόσιο βήµα. Η θεατρική πράξη ερευνά τα όρια του ακατέργαστου λόγου για να δει µέσα από τις αφηγήσεις την ιστορία του τόπου µε πιο ξεκάθαρη µατιά. Ο τρελός και ο ονειροπόλος, οι συγγενείς τους, ο κοινωνικός περίγυρος, οι επιστήµονες, οι πολιτικοί γίνονται θεατρικές περσόνες. Η παράσταση κινείται σε διπλό άξονα, καθώς διερευνά τα όρια της ψυχικής υγείας, από τη µία πλευρά, και τη σχιζοφρένεια που παρουσιάζει ενίοτε ο λόγος της πολιτικής, από την άλλη.

Το κείµενο και η σκηνική εκφορά του αποτελούν για τα µέλη του θιάσου το πρωταρχικό πεδίο έρευνας γύρω από την θεατρική λειτουργία. Την σκηνοθεσία υπογράφει ο Γιάννης Λεοντάρης· τα σκηνικά και κοστούµια, η Θάλεια Ιστικοπούλου. Ερµηνεύουν η Μαρία Κεχαγιόγλου, η Μαρία Μαγκανάρη, η Ρεβέκκα Τσιλιγκαρίδου, η Ανθή Ευστρατιάδου, ο Ευθύµης Θέου και ο Γιώργος Φριντζήλας.

ΘΕΑΤΡΟ

Ivo van Hove/Toneelgroep Amsterdam
Σκηνές από έναν γάµο

27-30 Απριλίου 2011 / 20:00 Κεντρική Σκηνή

Ο Βέλγος Ίβο Βαν Χόβε, σκηνοθέτης µε σηµαντική πορεία στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, είναι από το 2001 διευθυντής του Τονήλγκρουπ του Άµστερνταµ, του µεγαλύτερου θεάτρου ρεπερτορίου της Ολλανδίας. Εκτός από την ενασχόλησή του µε σηµαντικά έργα του κλασικού και του σύγχρονου ρεπερτορίου, τα τελευταία χρόνια έχει συστηµατικά ασχοληθεί µε την σκηνική απόδοση σηµαντικών κινηµατογραφικών έργων ειδικά του νέου κινηµατογράφου των δεκαετιών του ’60 και του ’70.

Οι επτά σκηνές του έργου παρουσιάζονται σε τρεις παράλληλες και επάλληλες εκδοχές, από τρία ζευγάρια που αντιπροσωπεύουν διαφορετικές ηλικίες του ανθρώπου: νεαρό, µεσήλικο και ηλικιωµένο ζευγάρι. Ο θεατής τοποθετείται πάνω στην σκηνή ή καλείται να επιλέξει ανάµεσα σε διαφορετικούς χώρους, όπου η δράση εκτυλίσσεται ταυτόχρονα. Ο Βαν Χόβε κάνει ένα πλήρως αντι-ψευδαισθητικό θέατρο, όπου ο θεατρικός χώρος, επινοηµένος από τον σταθερό συνεργάτη του, τον Γιαν Βερσβέυβελντ, δεν επιτελεί καµία µεταφορική λειτουργία: διατάξεις από θεατρικά πατάρια, ελάχιστα σκηνικά αντικείµενα και η καταλυτική παρουσία ενός θιάσου αξιώσεων είναι αρκετά για την κατάδυση στο µπεργκµανικό σύµπαν. Το θέατρο του Βαν Χόβε συνιστά µια εξαιρετική επιστροφή στο ιδεώδες ενός θεάτρου του λόγου, σε µια εποχή µετά τα αδιέξοδα του θεάτρου της εικόνας, του κυρίαρχου παραδείγµατος των σκηνικών πρωτοποριών των τελευταίων δεκαετιών.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Kronos Quartet

5 Μαΐου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Η πορεία του Kronos Quartet (David Harrington, βιολί· John Sherba, βιολί· Hank Dutt, βιόλα· Jeffrey Zeigler, βιολοντσέλο) αποτελεί µοναδικό µουσικό φαινόµενο, που χαρακτηρίζεται από µιαν ασίγαστη περιέργεια για την µουσική όλων των περιοχών του πλανήτη.

H έναρξη και το κλείσιµο του προγράµµατος θα γίνουν µε έργα δύο ιστορικών µινιµαλιστών συνθετών: του Τέρρυ Ράιλυ και του Στηβ Ράιχ. To «Good Medicine» του Ράιλυ είναι το καταληκτικό κεφάλαιο της σύνθεσης Salome Dances for Peace, που επαναφέρει την Σαλώµη στην σύγχρονη εποχή µε την αποστολή να χρησιµοποιήσει την σαγήνη της για να πετύχει την παγκόσµια ειρήνη. Το νέο έργο του Ράιχ, µε τίτλο Triple Quartet, είναι ειδικά γραµµένο για το Kronos Quartet. Το έργο Clouded Yellow του Μάικλ Γκόρντον µεταφράζει σε µια πυκνή και παλλόµενη µουσική υφή την κινητική εντύπωση της πτήσης ενός σµήνους κίτρινων πεταλούδων.

Η Μίσσυ Μαζόλι έχει συνθέσει ένα «ερωτικό τραγούδι για την γέφυρα του Μπρούκλυν». Η ίδια γειτονιά για τον Μπράυς Ντέσνερ είναι η αφετηρία µιας διαδροµής µνήµης προς την Πολωνία και την Ρωσία, διαγράφοντας µιαν αντίστροφη πορεία από αυτήν της οικογένειάς του όταν µετανάστευσε στις ΗΠΑ. Το «Flow» της Λώρι Άντερσον προέρχεται από τον τελευταίο της δίσκο, Homeland (2010).

Το «Σµυρναίικο µινόρε» είναι µια µεταγραφή του οµώνυµου ρεµπέτικου τραγουδιού της Μαρίας Παπαγκίκα, που ηχογραφήθηκε το 1918 στην Νέα Υόρκη. Τέλος, ο Τζ. Τζ. Θέρλουελ (Foetus) ταξίδεψε από το Μπρούκλυν στην έρηµο του Οµάν για να ηχογραφήσει τον απόκοσµο ήχο του στροβιλίσµατος της άµµου και να τον ενσωµατώσει στο έργο του Eremikophobia.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Wiener Concert-Verein
Σε έργα Piazzolla και Χατζή

7 Μαΐου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Το ρεπερτόριο της ορχήστρας δωµατίου Wiener Concert-Verein, η οποία ιδρύθηκε το 1987 από µέλη της Συµφωνικής Ορχήστρας της Βιέννης, εκτείνεται από τον βιεννέζικο κλασικισµό µέχρι την µουσική της εποχής µας. Στο πλαίσιο αυτό, πέραν του καθιερωµένου ρεπερτορίου για ορχήστρα δωµατίου, έχει παρουσιάσει ανακαλυφθέντα έργα, όπως οι συµφωνίες του Πλεγυέλ και πολλά έργα σύγχρονων συνθετών σε πρώτες παγκόσµιες εκτελέσεις. Η ορχήστρα έχει συνεργαστεί µε διάσηµους µαέστρους και έχει βραβευτεί για την δισκογραφία της.

Στην παρούσα συναυλία παρουσιάζει τους Πυρρίχιους χορούς του Χρήστου Χατζή, ένα κοντσέρτο για βιόλα, κρουστά και έγχορδα. Η κεντρική ιδέα του έργου συνδέεται µε την βία και την επιθετικότητα στην σύγχρονη µορφή τους, την οποία ο συνθέτης εκφράζει µε τον αρχαιοελληνικό πολεµικό ρυθµό, τον πυρρίχιο. Το έργο είναι σε µεγάλο βαθµό περιγραφικό. Τα γεγονότα στην Παλαιστίνη και οι επιπτώσεις της τροµοκρατικής επίθεσης της 11ης Σεπτεµβρίου στοιχειώνουν συµβολικά το µουσικό ιδίωµα µε σαφείς αναφορές σε κλίµακες της Μέσης Ανατολής και υλικό των εθνικών σχολών, που τείνει να καταστεί απειλητικό µε την σύγχρονη διαστρέβλωση της εθνικιστικής ιδέας.

Οι Τέσσερις εποχές στο Μπουένος Άιρες του Άστορ Πιατσόλα είναι ένας κύκλος τάνγκο εν είδει σουίτας, γραµµένος για το περίφηµο κουιντέτο του συνθέτη. Το έργο δίνει µια εικόνα της εναλλαγής των εποχών στην αργεντίνικη πρωτεύουσα µέσα από τον εµβληµατικό χορευτικό ρυθµό της πόλης.
Την ορχήστρα διευθύνει ο Martin Sieghart.

ΧΟΡΟΣ

Εθνικό Μπαλέτο Ισπανίας

11-15 Μαΐου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Ο καταξιωµένος Ισπανός χορογράφος Νάτσο Ντουάτο, καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Μπαλέτου της Ισπανίας από το 1990 έως το 2010, παρουσιάζει τρία έργα ρεπερτορίου, στα οποία φαίνεται η σταθερή πρόθεσή του, τα τελευταία είκοσι χρόνια, να δώσει στην οµάδα έναν σύγχρονο χαρακτήρα, χωρίς να προδίδονται το κλασικό λεξιλόγιο και το ύφος που την χαρακτηρίζουν από την ίδρυσή της, το 1979.
Με το έργο Gnawa µεταφερόµαστε στο κοµµάτι εκείνο της Μεσογείου όπου η Ισπανία συναντά το Μαρόκο. Ο τίτλος παραπέµπει σε λαούς της βορειοδυτικής Αφρικής, µέσα σε µιαν ατµόσφαιρα τελετουργική, ή και µεταφυσική, µεταδίδοντας την αίσθηση της συλλογικότητας µιας αρχέγονης φυλής.

Το O Domina Nostra, βασισµένο στο οµώνυµο µουσικό κοµµάτι του Χένρυκ Γκουρέτσκι, ξεδιπλώνεται γύρω από την πρωταγωνιστική φιγούρα της Παρθένου Μαρίας, την οποία περιβάλλει χορός δέκα ανδρών. Ο Ντουάτο παρουσιάζει εδώ την γυναικεία φιγούρα ως τον κρίκο µεταξύ θεϊκού και γήινου, ή αθανασίας και θνητότητας, ένα σύµβολο ανεξαρτησίας και, συγχρόνως, πίστης, ευλάβειας και αιωνιότητας.

Τέλος, το έργο White Darkness, σε µουσική Καρλ Τζένκινς, το οποίο µάλιστα συµπεριλαµβάνεται από το 2006 και στο ρεπερτόριο του Μπαλέτου της  Όπερας του Παρισιού, αποτελεί έναν ανοιχτό συλλογισµό του Ντουάτο γύρω από το σύγχρονο και επίµαχο θέµα των ναρκωτικών. ∆ιακρίνει κανείς αδιαµφισβήτητα και στα τρία έργα την µοναδική ευαισθησία του Ντουάτο απέναντι στις αδυναµίες της ανθρώπινης ύπαρξης, όπως επίσης την πίστη και τον θαυµασµό του για τις ανεξάντλητες δυνατότητες έκφρασης του ασκηµένου σώµατος του χορευτή.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Βουγιούκα/Τζοβανάκης/ Ρωσόπουλος/Φραγκόπουλος:
ιανέµτα

14-15 Μαΐου 2011 / 21:00 Μικρή Σκηνή

Το πάρκο της παράστασης δεν είναι απλώς µια έκταση πρασίνου, αλλά ένας χώρος που φιλοξενεί και οριοθετεί την κοινωνικότητα των επισκεπτών του, που επιτρέπει στις σκέψεις και στα συναισθήµατά τους να ανέλθουν στην επιφάνεια, που τους δίνει την δυνατότητα να εκφράσουν τον έρωτα, την βία, την µοναξιά τους.

Το ιδιαίτερο ντουέτο κιθάρας-πιάνου της Κορίνας Βουγιούκα και του Θοδωρή Τζοβανάκη παίζει πρωτότυπη µουσική του Τάσου Ρωσόπουλου ειδικά γραµµένη για την παράσταση, καθώς και µεταγραφές ορισµένων κλασικών έργων. Η συνολική µουσική δοµή της παράστασης υπογραµµίζεται από τον φωτισµό και µια επιλεκτική προβολή βίντεο. Ηλεκτρονικοί και περιβάλλοντες ήχοι «αγκαλιάζουν» τους θεατές και τους µεταφέρουν στο πάρκο της παράστασης ή της επιθυµίας τους... Με την συνδροµή των φωτισµών, του οπτικού υλικού, της αποσπασµατικής αφήγησης και της σύνθεσης ήχων, τα µουσικά έργα που ερµηνεύονται πάνω στην σκηνή αποκτούν περισσότερες διαστάσεις από την καθαρώς ακουστική τους υπόσταση· επεκτείνονται και αποτελούν ένα ενιαίο έργο που υπογραµµίζει και αναδεικνύει λεπτές εκφάνσεις ανθρώπινων σχέσεων, συνηθειών και συναισθηµάτων.

Οι µικρές ιστορίες του πάρκου συµβαίνουν όλες κατά την διάρκεια µίας ηµέρας. Ο χρόνος δεν είναι λίγος: όλη η πλοκή του Οδυσσέα του Τζόυς διαδραµατίζεται επίσης στην διάρκεια µίας µόνο ηµέρας, της 16ης Ιουνίου του 1904. Αυτή είναι η ηµέρα του πρώτου ραντεβού ανάµεσα στον Τζόυς και την γυναίκα του, Νόρα. Φαίνεται δε πως συνήθιζε να την αφήνει να τον περιµένει σε ένα πάρκο...

ΜΟΥΣΙΚΗ

The Jack DeJohnette Group

17 Μαΐου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

O Τζακ ΝτεΤζωνέτ είναι ένας από τους κύριους εκφραστές του τζαζ ντραµ-σετ, µέλος της άτυπης «σχολής» των Ρόυ Χέυνς, Έλβιν Τζόουνς, Τόνυ Ουίλλιαµς και όλων αυτών που έχτισαν την post-bop εξέλιξη. Είναι ένας ντράµερ-θρύλος, που από τα µέσα της δεκαετίας του ’60 µέχρι σήµερα προσφέρει µεγάλες υπηρεσίες στην τέχνη του ως µουσικός, πολυστυλιστικός ερευνητής, ηγέτης µπάντας, ακόµη και ως πιανίστας!

Οι συνεργασίες του είναι η ίδια η ιστορία της τζαζ. Μαζί µε τον Τζάρρετ και τον Γκάρυ Πήκοκ συναποτελούν το Standards Trio, που εδώ και τρεις δεκαετίες ανοίγει νέους ορίζοντες.

Υπήρξε µέλος σηµαντικών σχηµάτων, συνδηµιουργώντας µε προσωπικότητες όπως o Λέστερ Μπόουι, o Άλεξ Φόστερ, o Μποµπ Μόουζες, o Τσίκο Φρήµαν, o Τζων Αµπερκρόµπι, o Τζων Σκόφιλντ. Έχει τιµηθεί µε πολλές διακρίσεις, µεταξύ αυτών και µε Γκράµµυ, ενώ οι προτάσεις του στην new age και την world έκφραση, ειδικά την τελευταία τριετία, γνώρισαν τεράστια αποδοχή σε φεστιβάλ όπως του Λονδίνου και του Μοντρέ.

Από τις αρχές του 2010, ο ΝτεΤζωνέτ έχει νέο γκρουπ, απαρτιζόµενο από τον άλτο σαξοφωνίστα Ρούντρες Μαχάνθαππα, τον κιθαρίστα Ντέηβιντ Φιουτσύνσκι, τον πιανίστα-κηµπορντίστα Τζωρτζ Κόλλιγκαν και τον µπασίστα, φίλο και µόνιµο συνεργάτη του, Τζέροµ Χάρρις. Στάνταρντ ρεπερτόριο από µια εξ ορισµού κλασική δισκογραφία 45 χρόνων και από το πρόσφατο Music We Are (Golden Beams, 2009), µε τους Ντανίλο Πέρεζ και Τζων Πατιτούτσι.

ΧΟΡΟΣ

adLibdances
Oh! Deep Sea - Corpus IΙ

18-20 Μαΐου 2011 / 21:00 Μικρή Σκηνή

Η Κατερίνα Παπαγεωργίου, από την ίδρυση της οµάδας της adLibdances (2001) µέχρι σήµερα, δεν σταµατά να διερωτάται γύρω από τις βασικές αρχές της κίνησης και της δοµής των έργων που παρουσιάζει. Με επίκεντρο στις αναζητήσεις της το ερώτηµα «Τι έχει αποµείνει να χορευτεί;», επαναπροσδιορίζει την παραστατική φόρµα προκειµένου να εντοπίσει το προσωπικό της κινητικό λεξιλόγιο και να εκφραστεί µέσα από αυτό. Έτσι, η γραφή της, από την σόλο δηµιουργία, µε έµφαση στην εσωτερικότητα, περνά σε ευρύτερα σύνολα, παρατηρώντας την δυναµική των σχέσεων που προκύπτουν από την συνύπαρξη των µονάδων.

Η σειρά έργων Oh! Deep Sea, µε κοινό παρονοµαστή την Οδύσσεια, ουδόλως σχετίζεται µε την µιµητική αναπαράσταση του έπους. Την χορογράφο την ενδιαφέρουν περισσότερο τα αρχέτυπα που µπορεί να διακρίνει κανείς πίσω από τους χαρακτήρες της εκάστοτε ραψωδίας. Ποια είναι όµως η απόσταση που µας χωρίζει από το οµηρικό έπος σήµερα; Ποιος ο ρόλος του σώµατος και µε τι καλείται να αναµετρηθεί προκειµένου να αναβιώσει τις συνθήκες του έπους; Το σώµα των ερµηνευτών, ως δέκτης µεταφυσικών και κοινωνικοπολιτικών δυνάµεων, αποτελεί παράλληλα την επιφάνεια πάνω στην οποία προβάλλονται ανακόλουθα οι διαφορετικές διαστάσεις του χρόνου: παρελθόν, παρόν και µέλλον. Η έννοια της αφηγηµατικότητας προσεγγίζεται µέσω µιας ελλειπτικής, επαναλαµβανόµενης κίνησης, ενώ η διάρκεια της παράστασης δεν δηλώνεται απλώς από την σκηνική παρουσία. Όλα έχουν ήδη ξεκινήσει και το τέλος παραµένει ακόµη απροσδιόριστο. Το ίδιο το έπος επιβάλλει µια ισχυρή αναβολή µέσω του ρυθµού του.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Ορχήστρα των Χρωµάτων
Σε έργα Gluck, Mozart, Mendelssohn

19 Μαΐου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Ο Γκλουκ ήταν ο συνθέτης που µε τον Ορφέα έφερε την ανατροπή στα οπερατικά ήθη της εποχής του και επηρέασε σηµαντικότατους συνθέτες, από τον Μότσαρτ έως τον Βάγκνερ. Ο Ορφέας του γίνεται µια συµβολική φιγούρα του πνεύµατος του ∆ιαφωτισµού, στην πορεία του από το σκοτάδι του Κάτω Κόσµου στο φως της ηµέρας. Το Μπαλέτο των Μακαρίων Πνευµάτων καλωσορίζει τον ήρωα στα Ηλύσια Πεδία, ενώ βλέπει από µακριά την αγαπηµένη του Ευρυδίκη. Η «ουράνια» αυτή µουσική µε το σόλο φλάουτο είναι µια προσθήκη του συνθέτη στην δεύτερη, γαλλική εκδοχή του έργου (1774).

Το φθινόπωρο του 1791, ο Μότσαρτ ολοκληρώνει την σύνθεση του Μαγικού Αυλού. Η οπερατικού τύπου µελωδική του έµπνευση συνεχίζεται και στο κοντσέρτο για κλαρινέτο, που έµελλε να είναι το τελευταίο πλήρες έργο του πριν από τον θάνατό του, τον ∆εκέµβριο της ίδιας χρονιάς. Είναι γραµµένο για τον Άντον Στάντλερ, που έπαιζε έναν ιδιαίτερο τύπο κλαρινέτου µε περισσότερες χαµηλές νότες (basset clarinet), προσφέροντας έτσι ένα µεγάλο φάσµα εκφραστικών δυνατοτήτων στον συνθέτη.

Η Τέταρτη Συµφωνία του Μέντελσον είναι το µουσικό αποτύπωµα του ταξιδιού του συνθέτη στην Ιταλία. Η κλασική δοµή της συµφωνίας, η µελωδική ευρηµατικότητα και η αβίαστη µουσική ροή την έχουν αναδείξει σε ένα από τα πιο δηµοφιλή έργα του συνθέτη.
Την ορχήστρα διευθύνει ο Μίλτος Λογιάδης.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Μουσική δωµατίου του 20ού αιώνα
Σε έργα Bartόk και Messiaen

21 Μαΐου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Τέσσερις νέοι, διακεκριµένοι σολίστες, ο Αντώνης Σουσάµογλου (βιολί), ο Σπύρος Μουρίκης (κλαρινέτο), ο Άγγελος Λιακάκης (βιολοντσέλο) και ο Τίτος Γουβέλης (πιάνο), εξειδικευµένοι ερµηνευτές σύγχρονης µουσικής και µε αρκετές πρώτες εκτελέσεις έργων στην Ελλάδα, παρουσιάζουν δύο από τα σηµαντικότερα έργα µουσικής δωµατίου του 20ού αιώνα.

Οι Αντιθέσεις του Μπέλα Μπάρτοκ και το Κουαρτέτο για το τέλος του χρόνου του Ολιβιέ Μεσσιάν γράφτηκαν περίπου την ίδια περίοδο, το 1938 και το 1940 αντίστοιχα. Παρότι είναι δύο έργα διαφορετικής τεχνοτροπίας, θεµατοποιούν ωστόσο το ίδιο πρόβληµα: τον µουσικό χρόνο. Οι Αντιθέσεις, παραγγελία του «βασιλιά του σουίνγκ», κλαρινετίστα Μπέννυ Γκούντµαν, είναι ένα τρίο για βιολί, κλαρινέτο και πιάνο. Όπως και άλλα έργα του συνθέτη, περιέχει ουγγρικές και ρουµανικές χορευτικές µελωδίες, υλικό το οποίο ο συνθέτης κατέγραφε συστηµατικά.

Ο Μεσσιάν συνέθεσε το Kουαρτέτο κρατούµενος σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Σιλεσία. O ασυνήθιστος συνδυασµός οργάνων (πιάνο, βιολί, βιολοντσέλο, κλαρινέτο) οφείλεται στις συνθήκες του στρατοπέδου: αυτοί οι µουσικοί υπήρχαν. Το έργο παρουσιάστηκε έναν χρόνο αργότερα µπροστά σε εκατοντάδες κρατουµένους-ακροατές. Στο συµβολικό αυτό έργο, ο συνθέτης έθεσε τα θεµέλια για καινοτοµίες που θα επηρέαζαν την µουσική µετά το ’50.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Η Καµεράτα µε όργανα εποχής
Ο Fabio Biondi και η γοητεία του ιταλικού µπαρόκ

22 Μαΐου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Τι συµβαίνει όταν το δοξάρι ενός από τους µεγαλύτερους βιολονίστες της εποχής µας διασταυρώνεται µε τα µπαρόκ δοξάρια της Καµεράτας; Μια εκρηκτική βραδιά µε άρωµα ιταλικού µπαρόκ και µε πολλή αδρεναλίνη...

Ο Φάµπιο Μπιόντι βρίσκεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και µε την µοναδική τέχνη του ζωντανεύει τις µαγευτικές σελίδες του Σαµµαρτίνι, του Βιβάλντι, του Κορέλλι και του Τζεµινιάνι. Πρόκειται για έργα δεξιοτεχνικά, που άλλοτε κόβουν την ανάσα και άλλοτε συγκινούν µε τον λυρισµό και την αισθαντικότητά τους· µουσικές εστιασµένες στην οικογένεια του βιολιού, µε την σφραγίδα της προσωπικής (και ενίοτε εκκεντρικής) ερµηνείας του µεγάλου Ιταλού βιολονίστα.

Μαζί του, στην πανέµορφη καντάτα «Amor hai vinto» του Βιβάλντι, η Ελληνίδα µεσόφωνος Μαίρη-Έλεν Νέζη, που ακτινοβολεί διεθνώς µε την οµορφιά της φωνής της και την ποιότητα της ερµηνείας της.

ΘΕΑΤΡΟ

Denis Podalyde`s
Η υπόθεση Τζέκυλλ

24-26 Μαΐου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Αστέρας του γαλλικού θεάτρου, ο Ντενί Πονταλυντές  έχει κυρίως συνδεθεί µε την ερµηνεία του κλασικού ρεπερτορίου, αφού, ως εταίρος της Κοµεντί Φρανσαίζ, έχει δοκιµαστεί σε κορυφαίους ρόλους. Όµως, ο δραµατικός µονόλογος Η υπόθεση Τζέκυλλ, τον οποίο ερµήνευσε στις αρχές του 2010 στο Τεάτρ ντε Σαγιό, συνεπήρε κοινό και κριτικούς, γιατί εδώ η διαδικασία της µεταµόρφωσης εκτίθεται σε όλη της την διαφάνεια.

Στην σκηνή παρακολουθούµε την εξοµολόγηση του ∆ρος Τζέκυλλ λίγο πριν από τον θάνατό του –το τελευταίο κεφάλαιο του γνωστού µυθιστορήµατος του Ρ.Λ. Στήβενσον, όπως διασκευάστηκε ειδικά για τον δηµοφιλή ηθοποιό από την Κριστίν Μονταλµπετί–, καθώς αφηγείται τα στάδια της δηµιουργικής µανίας που τον οδήγησε στην εφεύρεση ενός φαρµάκου για την εξουδετέρωση του «κακού» εαυτού. Στην πραγµατικότητα, βέβαια, συµβαίνει το αντίθετο: το τερατώδες δηµιούργηµα κατατρώγει τον δηµιουργό, καθώς, όσο προχωράει η αφήγηση, ο αφιερωµένος στην έρευνα της δυαδικότητας της ψυχής, ∆ρ Τζέκυλλ, καταλαµβάνεται από το αρνητικό alter ego του.

Η παράσταση, µε το σκηνικό του Ερίκ Ρυφ να παραπέµπει στα οµιχλώδη σοκάκια του Λονδίνου, και το κοστούµι του ευυπόληπτου ∆ρος Τζέκυλλ ραµµένο από τον Κριστιάν Λακρουά, µεταδίδει αυτή την σκοτεινή, ιδιαίτερα λεπταίσθητη ατµόσφαιρα της φανταστικής λογοτεχνίας του 19ου αιώνα, η οποία εξερευνά τις κρυφές πλευρές του ανθρώπινου ψυχισµού.

ΜΟΥΣΙΚΗ

Γιορτή του Τρίτου Προγράµµατος της ΕΡΑ
Κύκλος Ελληνικό Τραγούδι

28 Μαΐου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Το Τρίτο Πρόγραµµα της ΕΡΑ είναι ένας σταθµός που, από την συγκρότησή του (1954) µέχρι σήµερα, κρατάει τα σκήπτρα στο ποιοτικό ραδιόφωνο, εκπέµποντας καθηµερινά, χωρίς εκπτώσεις και συµβιβασµούς, λόγο και µουσική µε οδηγό αναλλοίωτες αξίες και µε οπλοστάσιο διαχρονικές δηµιουργίες. Η Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών συνδιοργανώνει µε το Τρίτο Πρόγραµµα µια βραδιά ανοιχτή σε κάθε µουσικόφιλο.

Επιµέλεια κύκλου: ∆ηµήτρης Παπαδηµητρίου

ΘΕΑΤΡΟ

Krzysztof Warlikowski
(A)pollonia

28-30 Ιουνίου και 1 Ιουλίου 2011 / 20:30 Κεντρική Σκηνή

Η (Α)πολλωνία πρωτοπαρουσιάστηκε τον Μάιο του 2009 ως η εναρκτήρια παραγωγή της νέας υπερµεγέθους αίθουσας πολλαπλών χρήσεων του Νόβυ Τεάτρ της Βαρσοβίας, την οποία διευθύνει ο ίδιος ο Κρυστόφ Βαρλικόφσκι, και στην συνέχεια έτυχε θριαµβευτικής υποδοχής στο Φεστιβάλ της Αβινιόν.

Ο σκηνοθέτης γίνεται πραγµατικός συγγραφέας στην παράσταση αυτή, η οποία δεν αποτελεί ερµηνεία ενός έργου αλλά ένα γιγαντιαίων διαστάσεων κολλάζ κειµένων, εικόνων, σκηνικών παραδόσεων και τεχνικών, ιστορικών ζητηµάτων, προσώπων, µύθων. Η παράσταση είναι ένας από σκηνής στοχασµός γύρω από την έννοια της θυσίας, κυρίως µέσω τριών γυναικείων µορφών: της Ιφιγένειας, της Άλκηστης και της Απολόνια Μαχζύνσκα, µιας Πολωνής που έχασε την ζωή της στην προσπάθειά της να σώσει 25 Πολωνοεβραίους κατά τον Β΄ Παγκόσµιο Πόλεµο. Ο Βαρλικόφσκι προστρέχει σε µια σειρά ετερόκλιτων κειµένων, από την Ορέστεια και την Άλκηστη έως τις Ευµενίδες του Τζόναθαν Λίτελ, επιθυµώντας να προσεγγίσει την θυσία όχι µόνον ως ηρωική, αλλά και ως µάταιη και δυσανάλογη προς την ανθρώπινη φύση πράξη, που υπογραµµίζει την σκληρότητα και τις παράλογες δοµές του πολέµου.

Το ζήτηµα του Ολοκαυτώµατος διατρέχει όλη την παράσταση. Ο σκηνοθέτης επιχειρεί να το εξετάσει τόσο από την πλευρά του θύµατος όσο και από εκείνη του θύτη, συνδέοντας πολύ συχνά µυθολογικές µορφές µε ιστορικά ερωτήµατα που πλανώνται ακόµη αναπάντητα.

 

ΛΕΞΕΙΣ & ΣΚΕΨΕΙΣ

Ο Μανουέλ Βάσκεθ Μονταλµπάν, ο Αντρέα Καµιλέρι, ο Ζαν-Κλωντ Ιζό θεµελίωσαν ένα ιδίωµα αστυνοµικού µυθιστορήµατος που αρκετοί λένε ότι έχει κοινά χαρακτηριστικά σε όλες τις χώρες της Μεσογείου. Είχε συνέχεια από τους επιγόνους τους; Το σηµερινό ελληνικό αστυνοµικό έχει µεγαλύτερη σχέση µε αυτό της νότιας Γαλλίας ή της Τουρκίας απ’ ό,τι µε το νουάρ της Κεντρικής και της Βόρειας Ευρώπης;

Οµιλητές
Maurice Attia: συγγραφέας και ψυχαναλυτής
Πέτρος Μάρκαρης: συγγραφέας
Celil Oker: συγγραφέας

Το πείραµα του CERN προετοιµάστηκε επί περισσότερο από µία δεκαετία, ενώ ξοδεύτηκαν για την πραγµατοποίησή του αρκετά δισεκατοµµύρια ευρώ. Τι και µε ποιον τρόπο µπορεί να µας αποκαλύψει ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) για την δηµιουργία του σύµπαντος και για τα θεµελιώδη φαινόµενα της Φυσικής;

Οµιλητής
∆ηµήτρης Νανόπουλος: Καθηγητής Φυσικής, Πανεπιστήµιο A&M του Τέξας (ΗΠΑ), τακτικό µέλος της Ακαδηµίας Αθηνών

Ο Πλάτων µάς λέει ότι ο Σωκράτης προτίµησε την υπακοή στους νόµους, την συµµόρφωση ακόµη και µε µια ηθικά διάτρητη καταδίκη που του αφαιρούσε την ζωή. Σήµερα, πολλοί προτιµούν να προβαίνουν οι ίδιοι σε ηθικά διάτρητες συµπεριφορές, αν πιστεύουν ότι κινούνται, έστω και οριακά, στο πλαίσιο του νόµου, ή αν θεωρούν ότι θα αποφύγουν την τσιµπίδα του.

Οµιλητές
Avishai Margalit: Καθηγητής στο Institute of Advanced Studies του Πανεπιστηµίου Πρίνστον (έδρα G.F. Kennan) και οµότιµος Καθηγητής Φιλοσοφίας στο Εβραϊκό Πανεπιστήµιο της Ιερουσαλήµ
Φιλήµων Παιονίδης: αναπληρωτής Καθηγητής Ηθικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης
Thomas Scanlon: Καθηγητής Ηθικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήµιο Χάρβαρντ
Σταύρος Τσακυράκης: αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγµατικού ∆ικαίου στο Πανεπιστήµιο Αθηνών

Η δηµοτικότητα που απέκτησαν τα τελευταία χρόνια τα graphic novels, καθώς και ο αυτοβιογραφικός χαρακτήρας αρκετών από τα καλύτερα δείγµατα του είδους γίνονται αφορµή για να παρακολουθήσουµε πώς τα κόµικς προσφέρονται ως ιδανικό όχηµα για την αφήγηση της Ιστορίας.

Οµιλητές
Zeina Abirached: συγγραφέας graphic novels
Ηλίας Κανέλλης: δηµοσιογράφος

Ποια είναι σήµερα η θέση της θρησκείας στην δηµόσια σφαίρα; Επιστήµη και θρησκεία µπορούν να συνυπάρξουν ή οδηγούνται σε µόνιµη σύγκρουση; Η πίστη χάνεται, αλλάζει µορφή ή επιστρέφει δριµύτερη; Η κοινωνία βρίσκεται σε πορεία εκκοσµίκευσης ή, αντίθετα, σε πορεία ενίσχυσης των θρησκευτικών χαρακτηριστικών της; Ερωτήµατα ως προς τα οποία θα κληθούν να τοποθετηθούν και να συζητήσουν διαπρεπείς διανοούµενοι του καιρού µας.

Οµιλητές
Paolo Flores d’Arcais: Καθηγητής Ηθικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήµιο La Sapienza της Ρώµης, δηµοσιογράφος, διευθυντής του περιοδικού A.C. Grayling: Καθηγητής Φιλοσοφίας στο Κολέγιο Birkbeck του Πανεπιστηµίου του Λονδίνου
Σταύρος Ζουµπουλάκης: συγγραφέας, διευθυντής του περιοδικού 
Στάθης Ψύλλος: Καθηγητής στο Τµήµα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήµης του Πανεπιστηµίου Αθηνών

Στην αρχαιότητα, τα καράβια ταξίδευαν κοντά στις ακτές και χρειάζονταν ασφαλή λιµάνια, σε µικρές αποστάσεις το ένα από το άλλο. Οι διαδροµές τους, για να διακινήσουν εµπορεύµατα και ανθρώπους, ήταν συναρπαστικές, αλλά συνάµα επικίνδυνες. Τα καράβια, το καλύτερο µέσο του εµπορίου, βοήθησαν τους µεγάλους πολιτισµούς της Μεσογείου να ανθήσουν. Σήµερα, η τεχνολογία έχει µικρύνει τις αποστάσεις και έχει µειώσει τους κινδύνους, αν και όχι για όλους. Υπάρχουν και οι µετανάστες, οι Άθλιοι της σηµερινής εποχής, που συχνά ακολουθούν περίπου τις ίδιες διαδροµές, έστω και από την στεριά. Με κλειστούς, γι’ αυτούς, τους θαλάσσιους δρόµους της Ισπανίας και της Ιταλίας, µπορεί να ξεκινούν από το Μάλι ή την Τυνησία και να κάνουν τον γύρο των µεσογειακών ακτών, για να φτάσουν στα ελληνικά σύνορα της Θράκης. Προορισµός, όπως συχνά τότε, έτσι και τώρα: το άγνωστο µε βάρκα την ελπίδα. 

Οµιλητές
Güven Incirlioğlu: εικαστικός, µέλος της οµάδας xurban_collective
Γιώργος Σταϊνχάουερ: αρχαιολόγος
Alain Trannoy: διευθυντής Ερευνών στην École des hautes études en sciences sociales

Συγγραφείς µάς µιλούν για λογοτεχνικά βιβλία, όχι µόνο δικά τους αλλά από το σύνολο της διεθνούς βιβλιογραφίας, τα οποία έχουν στο επίκεντρο της θεµατολογίας τους το περιβάλλον, εξηγώντας ταυτόχρονα τους τρόπους και την οπτική γωνία που τα βιβλία αυτά προσεγγίζουν το ζήτηµα.

Οµιλητές
Μιχάλης Μοδινός: περιβαλλοντολόγος, συγγραφέας, γεωγράφος και µηχανικός
Γιώργος Ζαρκαδάκης: συγγραφέας

Σε αντίθεση µε άλλες χώρες που γιορτάζουν –και έχουν καθιερώσει ως ηµέρες αργίας– τις ηµέρες της λήξης των δύο Παγκόσµιων Πολέµων, η Ελλάδα έχει καθιερώσει ως εθνική εορτή αποκλειστικά την είσοδο στον Β΄ Παγκόσµιο Πόλεµο, την έναρξη δηλαδή του ελληνοϊταλικού πολέµου. Αξίζει, ίσως, να ανιχνεύσουµε πότε καθιερώθηκε ο εορτασµός, µε ποια κριτήρια και γιατί δεν καθιερώθηκαν παράλληλα άλλοι εορτασµοί για την λήξη του πολέµου.

Οµιλητές
Χριστίνα Κουλούρη: Καθηγήτρια Νεώτερης Ιστορίας στο Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου
Αντώνης Λιάκος: Καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήµιο Αθηνών
Χάγκεν Φλάισερ: Καθηγητής Νεώτερης Ιστορίας στο Πανεπιστήµιο Αθηνών

Κατά πόσον εκπληρώθηκε η προσδοκία ότι το Ίντερνετ θα γινόταν εργαλείο εκδηµοκρατισµού της πολιτικής; Με ποιον τρόπο έχει επιδράσει στην δηµόσια σφαίρα το κίνηµα της δηµοσιογραφίας των πολιτών, αλλά και η διείσδυση των κοινωνικών δικτύων; Πώς αλλάζει η πολιτική διαδικασία στην ψηφιακή εποχή; Και τελικά, έχουµε λόγο να αισιοδοξούµε ότι το Ίντερνετ µπορεί να επιδράσει καταλυτικά σε συνθήκες δηµοκρατικού ελλείµµατος;

Οµιλητές
Αστέρης Μασούρας: φωτοδηµοσιογράφος, ανταποκριτής του Global Voices Online, ιδρυτικό µέλος της πρωτοβουλίας digitalrights.gr
Evgeny Morozov: συντάκτης του Foreign Policy, διευθυντής του blog Net Effect και επισκέπτης ερευνητής στο Πανεπιστήµιο Στάνφορντ
∆ηµήτρης K. Ψυχογιός: δηµοσιογράφος της εφηµερίδας Το Βήµα