ôçò Ìáñßáò Ìáããéþñïõ*

Ç Ýííïéá ôçò "ðáãêïóìéïðïßçóçò" äåí åßíáé ìüíï áêáôÜëëçëç ãéá ôçí áðïôýðùóç ôïõ ÍÝïõ ÐåñéâÜëëïíôïò, áëëÜ åìðïäßæåé ôïí åêóõã÷ñïíéóìü ìáò ìå ôéò áðáéôÞóåéò ôïõ. Ìå ôçí ïõäÝôåñç, åê ðñþôçò üøåùò, áõôÞ Ýííïéá, ïé åñìçíåßåò ðïõ åðéêñáôïýí ãéá ôïí "Åêóõã÷ñïíéóìü" ðáñáãíùñßæïõí ôüóï ôá áßôéá ðïõ ïäÞãçóáí óôç ìåôÜâáóç áðü ôï ðáëáéü ðåñéâÜëëïí óôï íÝï, üóï êáé ôá ðñáãìáôéêÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôùí íÝùí óõíèçêþí.

áõôßæïõí ëïéðüí ôçí ïéêïíïìéêÞ äéÜóôáóç ìå ôï óõíïëéêü êïéíùíéêü ðåñéâÜëëïí, ôç äéåèíïðïßçóç ôçò ïéêïíïìßáò ìå ôçí êïéíùíéêÞ ðïëõðëïêüôçôá ðïõ åðÝöåñáí ïé ôå÷íïëïãéêÝò åîåëßîåéò, ôçí åëåõèåñßá ôùí áãïñþí ðïõ åðéôÜóóåé ç "äõíáìéêÞ" ôçò ðïëõðëïêüôçôáò ìå ôçí áíåîáñôçóßá ôùí ïéêïíïìéêþí ðáñáãüíôùí ðïõ áðáéôåß ç "õðåñ-öéëåëåýèåñç" éäåïëïãßá. ÊáôÜ óõíÝðåéá, ðñïóëáìâÜíïõí ôï ÐåñéâÜëëïí ùò ìéá áíåîÝëåãêôç, åîù-êïéíùíéêÞ, ïéêïíïìéêÞ äýíáìç, ðáñïõóéÜæïíôáò áíáðüôñåðôç ôçí êáôÜñãçóç êÜèå áîéáêïý êïéíùíéêïý êáé ðïëéôéêïý åëÝã÷ïõ. Ìå ôç äÞèåí ïõäÝôåñç "åñãáëåéáêÞ" ëïãéêÞ, ïé êñáôïýóåò áðüøåéò èåùñïýí üôé, åöüóïí ç "ðáãêïóìéïðïßçóç" óôçí åðéêïéíùíßá êáé ôçí ðëçñïöïñéêÞ óçìáßíåé Üñóç ôùí ôå÷íéêþí åìðïäßùí, ç "ðáãêïóìéïðïßçóç" ôçò ïéêïíïìßáò (Üñá ôçò ßäéáò ôçò êïéíùíßáò) óõíåðÜãåôáé ôçí Üñóç ôùí êïéíùíéêï-ðïëéôéêþí åìðïäßùí.
Áí ëÜâåé üìùò êáíåßò õðüøç üôé ïé åñìçíåßåò áõôÝò êõñéáñ÷ïýí åðåéäÞ åêöñÜæïõí ôïí "êõñßáñ÷ï ëüãï" ôïõ ðáëáéïý êïéíùíéêïý ðåñéâÜëëïíôïò, ü÷é ôçí ðñáãìáôéêüôçôá ôïõ íÝïõ, üôé äçëáäÞ ðñüêåéôáé ãéá åñìçíåßåò ðïõ óôï÷åýïõí óôçí åêëïãßêåõóç ôïõ áõèáßñåôïõ ôçò åîïõóßáò, èá äéáðéóôþóåé üôé "êñýâïõí" ôï êáôåîï÷Þí áßôçìá ôùí íÝùí óõíèçêþí, ôïí áîéáêü Ýëåã÷ï. ×ùñßò ôéò êïéíùíéêÝò ðñïêáôáëÞøåéò ðïõ èåóìïèÝôçóáí ïé "êëåéóôÝò" êïéíùíßåò, ðáñáôçñåß êáíåßò üôé óôï íÝï "áíïéêôü" ðåñéâÜëëïí åðéêñáôïýí ïé áñ÷Ýò ôçò Ðïëõðëïêüôçôáò, ôçò Ìïíéìüôçôáò ôçò ÌåôáâïëÞò, ôçò ÓõíïëéêÞò ÊïéíùíéêÞò ÄõíáìéêÞò, ðïõ áðáéôïýí ôçí áõóôçñÞ åöáñìïãÞ ôùí áîéþí ôçò ðñáãìáôéêÞò Äçìïêñáôßáò óå áôïìéêü êáé ðëáíçôéêü åðßðåäï. ÅðéôÜóóïõí ìå Üëëá ëüãéá ôçí "åðéóôñïöÞ ôïõ Ðïëéôéêïý".

	ÃéÜííç Ôóáñïý÷ç, Êáöåíåßïí "ÍÅÏÍ" (1956-1966), ÅèíéêÞ ÐéíáêïèÞêç êáé ìïõóåßï ÁëåîÜíäñïõ Óïýôóïõ.

Ïé áðüøåéò ðåñß "áðüóõñóçò ôïõ Ðïëéôéêïý", áãíïþíôáò ôçí ðïéïôéêÞ ìåôáâïëÞ óôï ðåñéâÜëëïí, ðáñáãíùñßæïõí ôç ìåôáâïëÞ ðïõ áõôÞ Ý÷åé ðñïêáëÝóåé óôéò ðïëéôéêÝò áíôéëÞøåéò. Ïé êõñßáñ÷åò ðåðïéèÞóåéò ðåñß ôçò "åê öýóåùò" äåäïìÝíçò åëåõèåñßáò ôïõ áíèñþðïõ êáé ðåñß ôçò "ðáíôïäõíáìßáò" ôçò óêÝøçò ôïõ, åìðïäßæïõí íá áðïêáëõöèåß üôé ç óçìåñéíÞ êïéíùíéêÞ ñåõóôüôçôá áðåëåõèåñþíåé ôá Üôïìá áðü ôïõò êïéíùíéêïýò êáèïñéóìïýò ôçò áíôßëçøçò. Óå áíôßèåóç ìå ôï "êëåßóéìï" ôïõ íïÞìáôïò, ìÝóá áðü ôï ïðïßï üëåò ïé êïéíùíßåò (ðëçí ìéáò éóôïñéêÞò åîáßñåóçò) üñéæáí ôé åßíáé ðñáãìáôéêü, ôé äåí ìðïñåß íá âëÝðåé êáíåßò, ôé áîßæåé êáé ôé äåí åßíáé óçìáíôéêü, ïé óçìåñéíÝò óõíèÞêåò åðéôñÝðïõí ôçí áìöéóâÞôçóç êÜèå íïÞìáôïò êáé èåóìïý. ÐñïóöÝñïõí åðïìÝíùò ôç äõíáôüôçôá ìåôáìüñöùóçò ôïõ áíèñþðïõ áðü êïéíùíéêü ðñïúüí óå äçìéïõñãü ôçò êïéíùíßáò ôïõ, ôç äõíáôüôçôá ôçò ìåôáôñïðÞò ôïõ áðü êïéíùíéêÜ õðïôáãìÝíï ïí óå ðïëéôéêü. ÐñïóöÝñåôáé ìå Üëëá ëüãéá ç äõíáôüôçôá áõôïêáèïñéóìïý ôùí íïçìÜôùí êáé ôùí èåóìþí, ç áõôïíïìßá, ç ïðïßá ìüíï óôïí åëëçíéêü ðïëéôéóìü Ý÷åé ðñïâëåöèåß ìå ñçôÞ êïéíùíéêÞ áíáãíþñéóç ôçò áìöéóâÞôçóçò, ùò ðñïûðüèåóçò ôïõ "áíïéêôïý" ðïëéôéêïý óõóôÞìáôïò ôçò Äçìïêñáôßáò.

Ç óçìåñéíÞ äõíáôüôçôá áìöéóâÞôçóçò åìöáíßæåé ôç äéåêäßêçóç ôçò áõôïíïìßáò óôç íÝá ðïëéôéêÞ óêÝøç êáé ðñÜîç. Åìöáíßæåôáé, êáôÜ óõíÝðåéá ç åëëçíéêÞ åëåõèåñßá ùò æçôïýìåíï, ùò óõëëïãéêü áãáèü, ùò åëåõèåñßá áðü ôçí êõñéáñ÷ßá, ùò åëåõèåñßá ôçò ýðáñîçò. Äåí åßíáé ôõ÷áßï üôé óôïí ðïëéôéêü ëüãï ôùí êïéíùíéêþí êéíçìÜôùí õéïèåôïýíôáé ñçôÜ åëëçíéêÝò Ýííïéåò ðïõ ïõäÝðïôå "åêäõôéêïðïéÞèçêáí". ¼ðùò ç èåìåëéþäçò ãéá ôçí åëåõèåñßá ôïõ Åßíáé, áíéäéïôÝëåéá ðïõ äåí ìðüñåóå íá "åêñùìáúóôåß" åîáéôßáò ôïõ ñùìáúêïý ùöåëéìéóìïý, óôïí ïðïßï èåìåëéþíïíôáé áêüìá ç åëåõèåñßá ôïõ ¸÷åéí, ç óçìáóßá ôùí áôïìéêþí äéêáéùìÜôùí, ç "äéáäéêáóôéêÞ" Äçìï-êñáôßá, ï íïìéêéóìüò ôçò ðïëéôéêÞò, ç êõñéáñ÷éêÞ åîïõóßá, ç êïéíùíéêÞ óõììüñöùóç. Ôá ñùìáúêÜ áõôÜ êáôÜëïéðá èåùñïýíôáé áðü ôï íÝï ðïëéôéêü ëüãï Ýííïéåò ðñï-ðïëéôéêÝò, áêñéâþò üðùò óôïí åëëçíéêü ðïëéôéóìü.
Ç íÝá ó÷Ýóç Ðïëéôéêïý êáé Ïéêïíïìéêïý, ìïëïíüôé ðáñáìÝíåé óôï ðåñéèþñéï ôùí ðáñáäïóéáêþí ðïëéôéêþí öïñÝùí, äåí ðáýåé íá áíáðôýóóåôáé êáé íá äéáìïñöþíåé Ýíá íÝï ðåäßï ðïëéôéêþí óõãêñïýóåùí üðïõ ôï äéáêýâåõìá åßíáé íá ãßíåé ï Üíèñùðïò óêïðüò-ôÝëïò, áíôß ãéá ìÝóï ôçò ïéêïíïìéêÞò áðïôåëåóìáôéêüôçôáò. Áíôßèåôá, ï ðïëéôéêüò ëüãïò üëùí ôùí ðáñáäïóéáêþí êïììÜôùí ïëïÝíá êáé áðïäõíáìþíåôáé êáé óõãêëßíåé áêïëïõèþíôáò ôïí "åñãáëåéáêü" (ùöåëéìéóôéêü) ëüãï, ü÷é ôïí êñéôéêü (ôçí ïñèïëïãéêüôçôá) ðïõ ìïéÜæåé íá áíÞêåé óôéò åëëçíéêÝò Ýííïéåò ðïõ ïõäÝðïôå äéáðÝñáóáí ôçí "ðåñßöñáîç" ôïõ íïÞìáôïò ôùí äõôéêþí êïéíùíéþí.
Ôï áßôçìá ôïõ íÝïõ ðåñéâÜëëïíôïò ãéá åíßó÷õóç ôïõ Ðïëéôéêïý ìå áîßåò, áõôïÝëåã÷ï, áõôïíïìßá äåí ìðïñåß íá ãßíåé íïçôü üóï ìÝíåé áäéáíüçôç ç Ýíôáîç ôçò ïéêïíïìéêÞò äéÜóôáóçò óôç óõíïëéêÞ êïéíùíéêÞ áíÜðôõîç, üóï äçëáäÞ åðéôñÝðïõìå íá êáèïñßæåôáé ç áíôßëçøÞ ìáò áðü ôçí "êëåéóôÞ" åñìçíåßá ôçò ïéêïíïìéêÞò óöáßñáò ùò ôçò êáôåîï÷Þí óöáßñáò ôïõ ðñáãìáôéêïý. Ôï íüçìá ôùí áðåëåõèåñþóåùí óôïí ïéêïíïìéêü ôïìÝá èá ãßíåé êáôáíïçôü ìüíïí üôáí áíôéëçöèïýìå üôé ç ÷ñïíéêÞ ôïõò áöåôçñßá äåí óõíÝðåóå óõìðôùìáôéêÜ ìå ôéò êïéíùíéêÝò áðåëåõèåñþóåéò ôçò äåêáåôßáò ôïõ '70. Åßíáé áðáñáßôçôï íá óõíäåèåß ç "ðïëéôéóìéêÞ Ýêñçîç" ôçò åðï÷Þò åêåßíçò, ðïõ ãÝííçóå ôá êïéíùíéêÜ êéíÞìáôá, ìå ôçí áðáñ÷Þ ôçò äéåèíïðïßçóçò ôçò ïéêïíïìßáò åöüóïí åêäçëþèçêáí ôáõôï÷ñüíùò ìå ôçí ðïëõðëïêüôçôá ðïõ ðñïêÜëåóå ç ðñþôç öÜóç ôå÷íïëïãéêþí åðáíáóôÜóåùí. Ôï ãåãïíüò üôé ðáñÜëëçëá ìå ôéò åêäçëþóåéò áõôÝò Üñ÷éóå êáé ç Üíïäïò ôïõ êáðéôáëéóìïý äåí áðïôåëåß áðüäåéîç üôé ïé íÝåò óõíèÞêåò áðáéôïýóáí ôçí åëåõèåñßá áðü áîéáêïýò åëÝã÷ïõò. Ï "èñßáìâïò" ôçò éäåïëïãßáò áõôÞò óõíßóôáôáé ìüíï óôï üôé ôï "êëåéóôü" óýóôçìá óçìáóéþí Þôáí áðáãïñåõôéêü ãéá ïðïéáäÞðïôå Üëëç åñìçíåßá ôçò åëåõèåñßáò. Ìå ðñïúïýóá üìùò ôçí áðåëåõèÝñùóç ôçò áíôßëçøçò, üëï êáé ðåñéóóüôåñá Üôïìá êáôáíïïýí ôï íüçìá ôçò åëåõèåñßáò óýìöùíá ìå ôçí åëëçíéêÞ ðïëéôéêÞ ðáñÜäïóç. ÅðåéäÞ ôï "Üíáñ÷ïí" ôùí ÅëëÞíùí äåí óõíéóôÜ áðåéëÞ ãéá ìéá "áíïéêôÞ" êïéíùíßá, ç Üñóç ôçò ðáñåîçãçìÝíçò áõôÞò ðïëéôéêÞò óôÜóçò èá óõìâÜëåé óôçí õéïèÝôçóç ôïõ ïñèïý åêóõã÷ñïíéóìïý ìáò.