óõíåíôåýîåéò óôç ËÞäá MðïõæÜëç

Ôï äéÞìåñï ÓõíÝäñéï ãéá ôïí ×ïñü ðïõ äéïñãÜíùóå ï Óýíäåóìïò Õðïôñüöùí Ýäùóå óôïõò ôñåéò îÝíïõò ðñïóêåêëçìÝíïõò ïìéëçôÝò, ôçí åõêáéñßá íá ãíùñßóïõí ôç äïõëåéÜ ôùí ÅëëÞíùí õðïôñüöùí ÷ïñïãñÜöùí, íá áðïêôÞóïõí ðñïóùðéêÞ åðáöÞ ìå ôïõò áíèñþðïõò ðïõ õðçñåôïýí ôçí ÔÝ÷íç ôïõ ÷ïñïý óôïí ôüðï ìáò, íá áíôáëëÜîïõí áðüøåéò ìå èåùñçôéêïýò êáé êáëëéôÝ÷íåò.

ôç äéÜñêåéá ôçò ðáñáìïíÞò ôïõò óôçí ÁèÞíá o Roger Copeland, êáèçãçôÞò ÈåÜôñïõ êáé ×ïñïý óôï ÊïëëÝãéï Oberlin ôïõ Ï÷Üéï ôùí Ç.Ð.Á., ç Deborah Jowitt, êñéôéêüò ÷ïñïý êáé êáèçãÞôñéá óôï ÐáíåðéóôÞìéï ôçò ÍÝáò Õüñêçò êáé ç Äñ Sarah Rubidge, åñåõíÞôñéá óôïí ôïìÝá ôùí Äçìéïõñãéêþí êáé Ðáñáóôáôéêþí Ôå÷íþí óôï University College ôïõ Chichester Ýäùóáí óõíåíôåýîåéò óå äçìïóéïãñÜöïõò ôùí ÌÝóùí ÌáæéêÞò Åðéêïéíùíßáò êáé ìßëçóáí óôï "ÁÙ" ãéá ôéò ðñïóäïêßåò êáé ôéò åíôõðþóåéò ôïõò:

ÁÙ: Ç êáèéÝñùóç èåùñçôéêþí óðïõäþí ÷ïñïý ôéò ôåëåõôáßåò äåêáåôßåò Ý÷åé óõìâÜëåé èåôéêÜ óôçí ðïñåßá ôçò ôÝ÷íçò ôïõ ×ïñïý; Êáé ðïéá åßíáé ç èÝóç ôïõ ×ïñïý: óôï ðáíåðéóôçìéáêü áìöéèÝáôñï Þ óôçí áßèïõóá åîÜóêçóçò;

Copeland: Äåí åßìáé âÝâáéïò üôé ç áíÜðôõîç ôùí èåùñçôéêþí óðïõäþí áðïôåëåß êáô' áíÜãêç êáé èåôéêÞ åîÝëéîç. ÐñÝðåé, üìùò íá áíáãíùñßóù üôé ç Ýìöáóç ðïõ Ý÷ïõí äþóåé ïé èåùñçôéêÝò óðïõäÝò óôá æçôÞìáôá ôçò öõëÞò, ôçò êïéíùíéêïïéêïíïìéêÞò ôÜîçò êáé ôïõ öýëïõ Ý÷ïõí åðçñåÜóåé ôïõò ÷ïñïãñÜöïõò -éäéáßôåñá üóïõò ðáñáêïëïõèïýí ìåôáðôõ÷éáêÜ ðñïãñÜììáôá áìåñéêáíéêþí êáé âñåôáíéêþí ðáíåðéóôçìßùí- þóôå íá äçìéïõñãÞóïõí Ýñãá åðéêåíôñùìÝíá óôá èÝìáôá áõôÜ. Óõ÷íÜ, üìùò, áõôü ðïõ ðñïêýðôåé åßíáé Ýíá ðñïöïñéêü êåßìåíï ó÷åôéêü ìå ôç öõëÞ, ôçí ôÜîç êáé ôï öýëï, åíþ ôï êéíçôéêü óôïé÷åßï ðÝöôåé óå äåýôåñç ìïßñá. Ëßãïé åíäéáöÝñïíôáé ðñáãìáôéêÜ óÞìåñá ãé' áõôü ðïõ ï ×ïñüò, ùò ìïñöÞ ÔÝ÷íçò, ìðïñåß íá ðåôý÷åé ìå ìïíáäéêü ôñüðï. Ï "öïñìáëéóôéêüò" ÷ïñüò ðïõ óõíäÝïõìå ìå ôïí ÊÜíéíãê÷áì êáé ôïí Ìðáëáíóßí áíôéìåôùðßæåôáé ðëÝïí ìå å÷èñüôçôá.
Èá Þèåëá íá Ýâëåðá ìéá áëçèéíÞ áëëçëåîÜñôçóç èåùñßáò êáé ðñáêôéêÞò, èá ðñïôéìïýóá, üìùò, ç óýã÷ñïíç èåùñçôéêÞ ðñïóÝããéóç íá ìçí Þôáí ôüóï ñéæùìÝíç óôç ìåëÝôç ôçò öõëåôéêÞò êáé ôáîéêÞò èåùñßáò, áëëÜ íá áó÷ïëåßôáé ðåñéóóüôåñï ìå üóá ìüíïí ï ×ïñüò ùò ÔÝ÷íç ìðïñåß íá ðåôý÷åé.

Jowitt: ÊÜèå ÷ïñïãñÜöïò êáé êÜèå ÷ïñåõôÞò äåí Ý÷åé, âåâáßùò, ðáñáêïëïõèÞóåé óðïõäÝò ÊñéôéêÞò Èåùñßáò ðáíåðéóôçìéáêïý åðéðÝäïõ êáé äåí ãíùñßæïõí üëïé ôéò ôåëåõôáßåò ñéæïóðáóôéêÝò ìåëÝôåò. Êáèþò, üìùò, äéáðéóôþíù êÜðïéá ó÷Ýóç ìåôáîý ôùí ìåôáìïíôÝñíùí éäåþí êáé ïñéóìÝíùí áðü ôéò óýã÷ñïíåò ÷ïñåõôéêÝò ðáñáãùãÝò, éäéáßôåñá üóïí áöïñÜ óôïé÷åßá üðùò ï åêëåêôéêéóìüò, ôï ðáóôßò, ïé éóôïñéêÝò áíáöïñÝò ê.ëð., åêôéìþ üôé ðïëëïß áðü ôïõò ÷ïñïãñÜöïõò êáé ÷ïñåõôÝò Ý÷ïõí áó÷ïëçèåß ìå ôïõò èåùñçôéêïýò áõôïýò ôïìåßò. Ôá ðáíåðéóôÞìéá Ý÷ïõí áðïäåßîåé üôé ìðïñïýí áöåíüò íá ðñïåôïéìÜóïõí åîáéñåôéêïýò ÷ïñåõôÝò êáé áöåôÝñïõ íá ôïõò äéäÜîïõí éóôïñßá, êñéôéêÞ êáé èåùñßá ôïõ ÷ïñïý, notation, ÷ïñïãñáößá ê.ëð.

Rubidge: Ðéóôåýù üôé ïé éäÝåò êáé ïé ôñüðïé óêÝøçò ðïõ ðçãÜæïõí áðü ôïí áêáäçìáúêü ÷þñï äåí âñßóêïíôáé áíáãêáóôéêÜ óå áíôßèåóç ìå ôçí ôÝ÷íç ôçò ÷ïñïãñáößáò. Ç ÜðïøÞ ìïõ áõôÞ åíéó÷ýåôáé áðü ðïëëÜ áðü ôá Ýñãá ðïõ åßäáìå óôç äéÜñêåéá ôïõ óõíåäñßïõ. ÐïëëÝò áðü ôéò éäÝåò ðïõ Ý÷ïõí áíáðôõ÷èåß óôïí áêáäçìáúêü ÷þñï ôá ôåëåõôáßá ôñéÜíôá ÷ñüíéá Þôáí ðáñïýóåò -åßôå áðü ðñüèåóç åßôå áêïýóéá- óå ïñéóìÝíåò ÷ïñïãñáößåò. Ðáñüëï ðïõ üëïé ïé êáëëéôÝ÷íåò ÷ñçóéìïðïßçóáí ï êáèÝíáò ìå ôïí ôñüðï ôïõ ôç ÷ïñïãñáößá ùò åêöñáóôéêü ìÝóï, áó÷ïëÞèçêáí êáé ìå ôç äéåñåýíçóç "éäåþí" ìÝóù ôçò ôÝ÷íçò ôïõò. ¸ôóé áðÝäåéîáí üôé óõììåôÝ÷ïõí óôçí áíáæÞôçóç ðïõ óõíéóôÜ ç óýã÷ñïíç ôÝ÷íç óÞìåñá.

ÁÙ: ¸÷ïõí áëëÜîåé ôá êñéôÞñéá óôá ïðïßá âáóßæåôáé ç êñéôéêÞ ôïõ ÷ïñïý ôá ôåëåõôáßá ÷ñüíéá;

	O êáèçãçôÞò ÈåÜôñïõ êáé Xïñïý Roger Copeland.

Copeland: Ôá êñéôÞñéá Ý÷ïõí ãßíåé ëéãüôåñï ðåñéãñáöéêÜ êáé ðåñéóóüôåñï åñìçíåõôéêÜ. Åðßóçò, êáèþò ï/ç êñéôéêüò Ýñ÷åôáé üëï êáé ðåñéóóüôåñï óå åðáöÞ ìå ôéò äéåèíåßò åöáñìïãÝò ôïõ ÷ïñïý, êáëåßôáé íá ãñÜøåé ãéá ìïñöÝò ÷ïñïý ðïõ ðçãÜæïõí áðü ôåëåôïõñãéêÝò ðáñáäüóåéò êáé ü÷é áõóôçñÜ áðü êáëëéôå÷íéêÝò ðáñáäüóåéò. Ìðïñïýìå íá ðïýìå üôé ï/ç êñéôéêüò ÷ïñïý ðñÝðåé óÞìåñá íá ðñïóåããßóåé ôïí ÷ïñü ôüóï áðü ôçí ðëåõñÜ ôçò áéóèçôéêÞò üóï êáé áðü ôçí ðëåõñÜ ôçò áíèñùðïëïãßáò. ÐïëëÝò ìç äõôéêÝò ÷ïñïãñáößåò äåí åßíáé áðïôÝëåóìá äïõëåéÜò åíüò áôüìïõ ðïõ äçìéïõñãåß ìÝóá óå Ýíá îÝ÷ùñï êáëëéôå÷íéêü ðëáßóéï.
Äßíåôáé, åðßóçò, óÞìåñá ìåãáëýôåñç Ýìöáóç óôïí ÷ïñü ùò ìïñöÞ êïéíùíéêïý áêôéâéóìïý, ùò ìÝóï ãéá ôçí ðñïáãùãÞ ôïõ "êáëïý" óôïí êüóìï. Ç áðïôßìçóç ôÝôïéùí ÷ïñþí ìå âÜóç áõóôçñÜ ôá ìïñöïëïãéêÜ êñéôÞñéá åßíáé äýóêïëç.

Jowitt: Äåí íïìßæù üôé ôá âáóéêÜ êñéôÞñéá Ý÷ïõí áëëÜîåé óçìáíôéêÜ. Óôçí êáëýôåñç ðåñßðôùóç, ïé êñéôéêïß ÷ïñïý åíçìåñþíïíôáé ó÷åôéêÜ ìå ôéò åîåëßîåéò óôçí ôÝ÷íç ôïõ ÷ïñïý, ìáèáßíïõí íá ôçí ðáñáêïëïõèïýí ðñïóåêôéêÜ êáé êáôáâÜëëïõí üëåò ôïõò ôéò ðñïóðÜèåéåò ãéá íá ãñÜøïõí óùóôÜ. ÏñéóìÝíïé èåùñïýí õðï÷ñÝùóÞ ôïõò íá åêöñÜæïõí ìå èÝñìç ôéò áðüøåéò ôïõò, õðÝñ Þ êáôÜ. ¶ëëïé ãñÜöïõí óáí íá Þôáí õðåýèõíïé ãñáöåßùí Ôýðïõ Þ ïäçãïß êáôáíáëùôéêþí ðñïúüíôùí. ÊÜðïéïé åßíáé ðéï áíáëõôéêïß.Ï ôñüðïò åîáñôÜôáé áðü ôï ðþò âëÝðåé ï/ç êñéôéêüò ôïí ñüëï ôïõ/ôçò, êáèþò êáé áðü ôçí ðïëéôéêÞ ôïõ åíôýðïõ üðïõ èá äçìïóéåõèåß ôï Üñèñï.
Ç ßäéá ç ôÝ÷íç åðéâÜëëåé áëëáãÝò óôïí ôñüðï ôçò èåþñçóÞò ìáò. ¸÷ïõìå ìÜèåé üôé äåí ìðïñïýìå íá áðïôéìÞóïõìå ôïí óýã÷ñïíï ÷ïñü âáóéæüìåíïé óôá êñéôÞñéá ðïõ ðñïÝñ÷ïíôáé áðü ôï êëáóéêü ìðáëëÝôï.

H åñåõíÞôñéá Äñ Sarah Rubidge.

Rubidge: Ôá êñéôÞñéá ðïõ áðïôåëïýí ôéò êáôåõèõíôÞñéåò ãñáììÝò ôçò êñéôéêÞò ôïõ ×ïñïý öáßíåôáé íá Ý÷ïõí ðñÜãìáôé áëëÜîåé ôá ôåëåõôáßá ôñéÜíôá ÷ñüíéá ðåñßðïõ. ÊáôÜ ôç ãíþìç ìïõ, ôï ãåãïíüò áõôü ïöåßëåôáé êáôÜ Ýíá ìÝñïò óôéò áëëáãÝò ðïõ Ý÷ïõí ãßíåé óôçí ðñïóÝããéóç ôùí óðïõäþí ÷ïñïý óå áêáäçìáúêü åðßðåäï, áëëáãÝò ïé ïðïßåò áðç÷ïýí ôï ãåíéêüôåñï åðéóôçìïëïãéêü ðëáßóéï ðïõ áíáðôý÷èçêå óôïí áêáäçìáúêü ÷þñï ìåôÜ ôéò äåêáåôßåò ôïõ 1960 êáé '70. ÊáôÜ Ýíá Üëëï ìÝñïò âáóßæåôáé óôçí áëëáãÞ ôùí óýã÷ñïíùí ÷ïñïãñáöéêþí ðñáêôéêþí, ïé ïðïßåò áðáßôçóáí áðü ôïõò êñéôéêïýò íá äïõí ôéò ðïéêßëåò ÷ïñïãñáöéêÝò äïõëåéÝò áðü ïðôéêÝò ãùíßåò êáôÜëëçëåò ãéá ôï óõãêåêñéìÝíï êáëëéôå÷íéêü ðëáßóéï ðïõ ÷ñçóéìïðïéåßôáé óôï åêÜóôïôå Ýñãï ðïõ ðáñïõóéÜæåôáé. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ôá êñéôÞñéá ðïõ ÷ñçóéìïðïéïýíôáé óôïí ìïíôÝñíï ÷ïñü äåí åßíáé êáô' áíÜãêçí ôá êáôÜëëçëá ãéá ôçí êñéôéêÞ ôïõ "ìåôáìïíôÝñíïõ" ÷ïñïý.

ÁÙ: Ðþò èá ðåñéãñÜöáôå ôï óçìåßï óôï ïðïßï âñßóêåôáé óÞìåñá ç ÔÝ÷íç ôïõ ×ïñïý óôéò ÇíùìÝíåò Ðïëéôåßåò êáé ôçí Åõñþðç, éäéáßôåñá üóïí áöïñÜ óôçí ðïéüôçôá êáé ôçí ðïóüôçôá ôùí ðáñáãùãþí;

Copeland: Íïìßæù ðùò ç óýã÷ñïíç ôÜóç ôïõ ÷ïñïý åßíáé íá îåöýãåé áðü ôïí áõóôçñü, áöáéñåôéêü öïñìáëéóìü (êßíçóç ãéá ôçí êßíçóç) êáé íá óôñáöåß ðåñéóóüôåñï ðñïò ìéá ðáñáóôáôéêÞ ìïñöÞ óôçí ïðïßá ç êßíçóç áðïôåëåß Ýíá áíÜìåóá óå ðïëëÜ Üëëá åêöñáóôéêÜ óôïé÷åßá (üðùò ôá êïóôïýìéá, ôá óêçíéêÜ, óõ÷íÜ ï ðñïöïñéêüò ëüãïò êáé Üëëá Þäç ìéêôþí ìÝóùí). Áñêåôïß íÝïé ÷ïñïãñÜöïé ëÝíå óõ÷íÜ üôé ç êßíçóç áðü ìüíç ôçò äåí ìðïñåß ðëÝïí íá áðïäþóåé üëá üóá èÝëïõí íá åêöñÜóïõí. Ðáñüëï ðïõ ï Ìðáëáíóßí êáé ï ÊÜíéíãêáì ðáñáìÝíïõí çñùéêÝò ìïñöÝò, åëÜ÷éóôïé íÝïé ÷ïñïãñÜöïé åðéëÝãïõí íá äïõëÝøïõí ìå ôÝôïéï ëéôü, "áðïãõìíùìÝíï" ôñüðï.
Ç äïõëåéÜ ôïõò åðéäéþêïõí íá åßíáé ðåñéóóüôåñï "êïéíùíéêÜ ôïðïèåôçìÝíç", óôïí ôñüðï ìå ôïí ïðïßï ÷ñçóéìïðïéïýí ñåáëéóôéêÜ êïóôïýìéá êáé ÷åéñïíïìßåò, ðñïêåéìÝíïõ íá åéóáãÜãïõí óôïé÷åßá ÷áñáêôÞñá êáé áöÞãçóçò óôï Ýñãï ôïõò, åíþ ç ðñïçãïýìåíç ãåíéÜ èá Þôáí ðéï áöáéñåôéêÞ êáé ëéôÞ.

	H êñéôéêüò Xïñïý Deborah Jowitt.

Jowitt: Äýóêïëï íá áðáíôÞóù óå ìéá ôÝôïéá åñþôçóç, áöïý äåí ãíùñßæù üëåò ôéò ðáñáãùãÝò óôéò Ç.Ð.Á. êáé ôçí Åõñþðç. Èá Ýëåãá, üìùò, üôé óôçí éóôïñßá ôïõ ×ïñïý ðïëëÜ Ýñãá Ý÷ïõí äçìéïõñãçèåß êáé åëÜ÷éóôá ìüíïí áðü áõôÜ åßíáé ðñáãìáôéêÜ áñéóôïõñãÞìáôá. Ôï ßäéï éó÷ýåé êáé óÞìåñá, áí êáé äéáéóèÜíïìáé üôé õðÜñ÷åé ðïëý ôáëÝíôï êáé ðùò áíåâáßíïõí ðïëëÝò åîáéñåôéêÝò ÷ïñåõôéêÝò ðáñáãùãÝò.

ÁÙ: Ðüóï óçìáíôéêüò ðéóôåýåôå üôé åßíáé ï ñüëïò ðïõ ðáßæïõí èåóìïß üðùò ïé õðïôñïößåò ðïõ ÷ïñçãåß ôï ºäñõìá ÙíÜóç ãéá óðïõäÝò ×ïñïý êáé ôá ÄéåèíÞ Âñáâåßá ãéá ×ïñïãñáößá êáé ÌïõóéêÞ ãéá ×ïñïãñáößá;

Copeland: Åîõðçñåôïýí ôïí ðñùôáñ÷éêü óêïðü ôçò åíèÜññõíóçò íÝùí Ýñãùí óå ìéá êïéíüôçôá ÷ïñåõôþí êáé ÷ïñïãñÜöùí ðïõ ðéèáíþò âëÝðåé ôïí åáõôü ôçò îåêïììÝíï áðü ôéò ôåëåõôáßåò åîåëßîåéò óôç äéåèíÞ ÷ïñïãñáöéêÞ óêçíÞ. Ðñéí Ýñèù óôçí ÁèÞíá äåí ìðïñïýóá íá êáôïíïìÜóù ïðïéïíäÞðïôå óýã÷ñïíï ¸ëëçíá ÷ïñïãñÜöï. Áõôü äåí óçìáßíåé üôé äåí õðÜñ÷åé ìéá áíèçñÞ óýã÷ñïíç ÷ïñåõôéêÞ óêçíÞ óôçí ÅëëÜäá, ðïõ äåí åßíáé ãíùóôÞ óôï åîùôåñéêü. Ìðïñþ üìùò íá ðù üôé ç åõñåßá åíôýðùóç ðïõ åðéêñáôåß ãéá ôïí åëëçíéêü ÷ïñü åßíáé üôé åîáêïëïõèåß íá êõñéáñ÷åßôáé áðü öüñìåò ëáúêþí êáé ðáñáäïóéáêþí ÷ïñþí êáé ðùò ïé ìåìïíùìÝíïé ÷ïñïãñÜöïé ðïõ åðéæçôïýí íá êáëëéåñãÞóïõí ôï ðñïóùðéêü, éäéáßôåñï ýöïò ôïõò äåí Ý÷ïõí êáôïñèþóåé áêüìá íá êáèéåñþóïõí ôç öÞìç ôïõò åêôüò ÅëëÜäïò. ºóùò ôá äéåèíÞ âñáâåßá íá óõìâÜëïõí óå ìéá áëëáãÞ ðñïò ôçí êáôåýèõíóç áõôÞ.

Jowitt: Ìå Ý÷åé åíôõðùóéÜóåé ç åêôßìçóç ðïõ ôñÝöåé ôï ºäñõìá ÙíÜóç ãéá ôçí ÔÝ÷íç ôïõ ÷ïñïý: 53 õðïôñïößåò ãéá óðïõäÝò ÷ïñïý ìüíï ôï 2001 åßíáé ðñÜãìáôé åíôõðùóéáêüò áñéèìüò. ÁëëÜ êáé ôï ãåííáéüäùñï ýøïò ôùí âñáâåßùí ðïõ ÷ïñçãåß óå ÷ïñïãñÜöïõò êáé óõíèÝôåò ðïõ ãñÜöïõí ìïõóéêÞ ãéá ÷ïñü ìå ÷áñïðïéåß éäéáßôåñá.

Rubidge: Áðü ôçí åìðåéñßá ìïõ áðü äïõëåéÝò õðïôñüöùí-÷ïñïãñÜöùí êáé ÷ïñåõôþí åêôéìþ üôé ïé õðïôñïößåò Ý÷ïõí âïçèÞóåé ôïõò ßäéïõò óçìáíôéêÜ, åíþ Ý÷ïõí óõìâÜëåé êáé óôçí áíÜðôõîç ôçò ÔÝ÷íçò ôïõ ×ïñïý óôçí ÅëëÜäá.

H ðñüåäñïò ôïõ ÓõíäÝóìïõ IùÜííá Kïíäýëç êáé ç áíôéðñüåäñïò KÝëëõ XñéóôïöÞ áíôáëëÜóóïõí åíôõðþóåéò ìå ôçí åðßôçìç ðñïóêåêëçìÝíç ÷ïñïãñÜöï Zïõæïý Néêïëïýäç óå Ýíá áðü ôá äéáëåßììáôá ôïõ óõíåäñßïõ, åíþ äéáêñßíåôáé êáé ï ÷ïñïãñÜöïò XÜñçò Máíôáöïýíçò.

ÁÙ: Ôé áðïêïìßóáôå áðü ôï ÓõíÝäñéï ðïõ äéïñãÜíùóå ï Óýíäåóìïò Õðïôñüöùí ôïõ Éäñýìáôïò ÙíÜóç ãéá ðñþôç öïñÜ óôçí ÅëëÜäá; Êáé êáôÜ ðüóïí èá åðçñåÜóåé ôá ðñÜãìáôá, äçëáäÞ ôçí êáôÜóôáóç ôïõ óýã÷ñïíïõ ÷ïñïý óôçí ÅëëÜäá;

Jowitt: Ôï ÓõíÝäñéï áõôü ÷ùñßò áìöéâïëßá èá áóêÞóåé åðéññïÞ áðü ðïëëÝò áðüøåéò óå êåßíïõò ðïõ ÷ïñåýïõí, äéäÜóêïõí Þ ãñÜöïõí ãéá ôïí ÷ïñü. Åöüóïí, âåâáßùò, ôï ðáñáêïëïýèçóáí. ÔÝôïéá óõíÝäñéá ôåßíïõí íá åãåßñïõí ðïëëÝò óõæçôÞóåéò, íá ðñïêáëïýí áíôáëëáãÞ áðüøåùí êáé íá äçìéïõñãïýí íÝåò áðüøåéò ïé ïðïßåò ðéèáíþò íá öéëôñáñéóôïýí ðñïò üóïõò äåí Ý÷ïõí ìðïñÝóåé íá ôá ðáñáêïëïõèÞóïõí. ¼óïí áöïñÜ ôçí ÅëëÜäá, ãéáôß íá ìçí åõäïêéìÞóïõí íÝåò ðáñáäüóåéò êáé êáéíïôïìßåò åöüóïí ôï Ýäáöïò èá ðñïåôïéìáóôåß êáôÜëëçëá;

Copeland: Ìå ôç óõììåôï÷Þ ìïõ óôï ÓõíÝäñéï ìðüñåóá íá äçìéïõñãÞóù ìéá âáóéêÞ åéêüíá ãéá ôç óýã÷ñïíç ÷ïñïãñáößá, êáèþò êáé ãéá ôçí êáôÜóôáóç
ôùí óðïõäþí ÷ïñïý óôçí ÅëëÜäá. Åëðßæù üôé
èá áðïôåëÝóåé ôï Ýíáõóìá ãéá ôçí áíÜðôõîç åíüò äéáëüãïõ áíÜìåóá óôéò åëëçíéêÝò êáé ôéò åõñùðáúêÝò êáé áìåñéêáíéêÝò ÷ïñåõôéêÝò ïìÜäåò. Ìïõ Ýêáíå åíôýðùóç ôï ôåñÜóôéï åíäéáöÝñïí êáé ôï ðëÞèïò ôùí íÝùí áíèñþðùí ðïõ åíäéáöÝñïíôáé ãéá ôïí ÷ïñü óôçí ÅëëÜäá.

Rubidge: Ôï ãåãïíüò üôé ïé ðáñáóôÜóåéò óôï ðëáßóéï ôïõ Óõíåäñßïõ Ýèåóáí ôüóá ðïéêßëá åñùôÞìáôá ãéá ôïõò ÷ïñïãñÜöïõò, ãéá ôï êïéíü êáèþò êáé ãéá ôïõò ó÷ïëéáóôÝò ôïõ ÷ïñïý áðïôåëåß åðéôõ÷ßá ôùí äéïñãáíùôþí ôïõ, êáèþò êáé ôùí ÷ïñïãñÜöùí ðïõ ðáñïõóßáóáí ôç äïõëåéÜ ôïõò. ÊáíÝíá áðü ôá åñùôÞìáôá ðïõ ôÝèçêáí äåí ìðïñåß íá Ý÷åé ìéá êáôçãïñçìáôéêÞ áðÜíôçóç, áò åëðßóïõìå, üìùò, üôé êáëëéôÝ÷íåò êáé èåáôÝò èá åîáêïëïõèÞóïõí íá ôá äéåñåõíïýí êáèþò ðñï÷ùñïýìå óôïí 21ï áéþíá.